00:00
यज्ञमणि न्यौपाने
यज्ञमणि न्यौपाने । समय ३ मिनेट ।
00:07
यज्ञमणि न्यौपाने
सम्माननीय सभामुख महोदय किरात संस्कृति सभ्यताको सन्दर्भमा मैले यसभन्दा अगाडि सम्मानित सदनमार्फत जानकारी गराएको थिएँ ।
00:20
यज्ञमणि न्यौपाने
लाग्छ सरकारले यसमा ध्यान दिएन ।
00:23
यज्ञमणि न्यौपाने
किरात संस्कृति र सभ्यता कुनै जात धर्म र लिङ्गको होइन समग्र नेपाल र नेपालीको सार्वभौमिकतासँग जोडिएको ऐतिहासिक सभ्यता हो भन्ने कुरा मैले स्मरण गराएको थिएँ । पुनः सरकारको आज ध्यानाकर्षण गराउँछु ।
00:38
यज्ञमणि न्यौपाने
किरात संस्कृतिको सन्दर्भमा पृथ्वी नारायण शाहले नेपालको एकीकरण गर्दा पनि किराती सभ्यताहरूसँग पृथ्वी नारायण शाहले जितेको नभई सम्झौता भएको हो । त्यसैले आज राज्यले यतातर्फ पुनर्विचार गरोस् ।
00:54
यज्ञमणि न्यौपाने
म भन्न चाहन्छु । किरातीहरूको आफ्नो सभ्यतामा आफ्ना मौलिकताहरू छन् ।
00:59
यज्ञमणि न्यौपाने
यो राष्ट्रका धन हुन् । त्यसलाई म संरक्षण गर्नुपर्ने तर्फ सरकारको ध्यानाकर्षण गराउँछु ।
01:05
यज्ञमणि न्यौपाने
एक, किरात र लिच्छविको अन्तिम युद्धमा मृत्यु भएका ८ सय सेनाहरू जो च्यासल भन्ने ललितपुरको ठाउँ छ । त्यहाँ ८ जनाले मृत्युवरण गरिएका थिए ।
01:16
यज्ञमणि न्यौपाने
त्यो ठाउँलाई आज चाहिँ च्यासल किराजसहितपार्कको घोषणा गरिनुपर्दछ । दुई, किरातका प्रथम राजा यलम्बरले विजय हासिल गरिसकेपश्चात गोपाल वंशलाई हराइसके ले संवत् सुरुवात भएको हो ।
01:32
यज्ञमणि न्यौपाने
आज २०८६ चलिरहेको छ । माग सङ्क्रान्तिबाट यो परिवर्तन हुन्छ ।
01:38
यज्ञमणि न्यौपाने
यसलाई राष्ट्रिय संवत् घोषणा गरियोस् । महेन्द्र जस्तो शासकले ८११ को सन्धीलाई निरन्तरता दिँदै भएको राजपत्र २०२१ सालमा जारी भएको छ ।
01:54
यज्ञमणि न्यौपाने
त्यसको प्रकरण नम्बर दफा ७ (क) मा किपट प्रथालाई समेत निरन्तरता दिने गरीकन संरक्षण गरिएको छ । त्यसैले १३१ को सन्धिलाई संरक्षण गरियोस् ।
02:08
यज्ञमणि न्यौपाने
बागमतीमा नेवार र तामाङ्ग गण्डकीमा गुरुङ्ग र मगर जस्तै कोशीमा पनि राई लिम्बू र मैथली भाषालाई राष्ट्रिय भाषाको रूपमा घोषणा गरियोस् । यो तत्काल गरिनुपर्दछ ।
02:21
यज्ञमणि न्यौपाने
भोजपुर, उदयपुर र धनकुटा जिल्लाको संगम क्षेत्रमा रहेको ऐतिहासिक तथा प्राकृतिक महत्त्वको खुवालुङ भन्ने ठाउँ छ । जसलाई सांस्कृतिक र ऐतिहासिक रूपमा संरक्षित गर्नुपर्छ ।
02:33
यज्ञमणि न्यौपाने
त्यतातर्फ राज्यले तत्काल घोषणा गरियोस् । मुन्दुमलाई राष्ट्रिय ग्रन्थको रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय करण गरियोस् ।
02:40
यज्ञमणि न्यौपाने
लिम्बुवानको चाहिँ श्रीजङ्गा याक्थुङ लिपी आज प्रसिद्ध रूपमा रहेको छ । यसलाई राष्ट्रिय लिपीको रूपमा तयार गरियोस् र लिम्बुहरूको ऐतिहासिक राजधानी धरानको विजयपुरलाई पुरातात्विक सङ्ग्रहालयको रूपमा स्थापित गरियोस् ।
02:55
यज्ञमणि न्यौपाने
यी हाम्रा धरोहर हुन् । यी हाम्रा संस्कृति हुन् ।
02:58
यज्ञमणि न्यौपाने
यो किरात सभ्यताको आज राज्यले संरक्षण गर्नुपर्ने चिज हो । यता तर्फ सरकारले ध्यान दिएन भने किरातीहरूको मन मुटुमा देशप्रतिको माया र जवाफ दिन पर्छ भनेर ।
