00:02
डोलप्रसाद अर्याल
उर्जा मन्त्रालयसँग सम्बन्धित उर्जा जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयसँग सम्बन्धित प्रश्नोत्तर कार्यक्रम प्रारम्भ हुन्छ । अब म माननीय उर्जा उर्जा जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठलाई समय दिन्छु ।
00:38
विराजभक्त श्रेष्ठ
सम्माननीय सभामुख महोदय सर्वप्रथम नेपाली साहित्य, कला र संस्कृतिका शिखर व्यक्तित्व एवम् जनकवि दुर्गालाल श्रेष्ठप्रति हार्दिक श्रद्धा सुमन फुलको आँखामा फुलै संसार जस्ता कालजयी श्रृजनामार्फत नेपाली साहित्यलाई जनजीवनसँग जोड्दै नेपाल भाषा र नेपाली साहित्यको श्रीवृद्धिमा अतुलनीय योगदान पुर्याउनुभएका जनकवी श्रेष्ठको निधनले नेपालको साहित्य कला र संस्कृतिको क्षेत्रमा अपूरणीय क्षति पुगेको छ । यस गरिमामय सदनमार्फत जनकवि दुर्गालाल श्रेष्ठ प्रति हार्दिक श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै शोक संतप्त परिवारजनमा गहिरो समवेदना व्यक्त गर्दछु ।
01:21
विराजभक्त श्रेष्ठ
सम्माननीय सभामुख महोदय अब म माननीय बासना थापाले नेपालको उर्जा प्रणालीको विद्यमान अवस्था तथा विद्युत् सेवा प्रवाहका क्रममा देखिएका समस्या सम्बन्धमा व्यक्त गर्नुभएको चासो र चिन्ताका विषयमा प्रवेश गर्दछु । मान्छे
01:39
विराजभक्त श्रेष्ठ
एकै छिन । माननीय
01:59
डोलप्रसाद अर्याल
सदस्यहरू, अब प्रश्न गर्दा माननीय सदस्य बासना थापालाई आफ्नो प्रश्न सोध्न अनुमति दिन्छु । प्रश्न नम्बर ६
02:14
बासना थापा
माननीय मन्त्रीज्यू सभामुख महोदय, माननीय मन्त्रीज्यू, आर्थिक वर्ष २०८३ मा विद्युत् निर्यातबाट नेपालले २९ ३२ करोड रुपैयाँ आम्दानी गर्दै उर्जा व्यापारमा इतिहास रचेको हामीले सुने बाहिर धेरै प्रसार प्रसार पनि भयो । स्वदेशभित्रै हामी रहिरहेका उपभोक्ताहरूले दैनिक जसो अघोषित लोड सेडिङ ट्रिपिङ र ज्याज बत्ति जाने समस्या झेलिरहेका छौं ।
02:42
बासना थापा
देशभित्रका नागरिकलाई गुणस्तरीय र विद्युत् आपूर्ति किन दिन नसकेको हो र विदेशमा विद्युत् बेचेर उपलब्धि देखाउने विरोधभासपूर्ण नीति कहिलेसम्म चल्छ । हाम्रोमा जस्तो लाग्छ मलाई र पटक पटक विद्युत आपूर्ति आवद्ध हुने र ट्रिपिङ हुने समस्याको छानबिनको लागि मन्त्रालयले गठन गरेको छानबिन आयोगको काम हाल कुन चरणमा पुगेको छ ।
03:05
बासना थापा
छानबिन आयोग गठन भए पनि बत्ति जाने आउने क्रम निरन्तर जारी रहनुको कारण के र स्वदेशी उपभोक्ताका लागि विद्युतीय निरन्तरता र गुणस्तरता सुनिश्चितता गर्न मन्त्रालयले के कस्तो ठोस कदम चालेको छ । धन्यवाद ।
03:23
डोलप्रसाद अर्याल
अब म मान्ने, उर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठलाई उक्त प्रश्नको उत्तर दिन अनुमति दिन्छु ।
03:30
विराजभक्त श्रेष्ठ
धन्यवाद । सभामुख महोदय , फेरि ६१ दुर्गालाल श्रेष्ठप्रति हार्दिक श्रद्धा श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै शोक सन्तप्त परिवारजनमा गैर सम्दा व्यक्त गर्दछु ।
03:41
विराजभक्त श्रेष्ठ
सम्माननीय सभामुख महोदय, माननीय बास्ना थापाले नेपालको उर्जा प्रणालीको विद्यमान अवस्था तथा विद्युत् सेवा प्रवाहका क्रममा देखिएका समस्या सम्बन्धमा व्यक्त गर्नुभएको चासो र चिन्ताका विषयमा प्रवेश गर्दछु । माननीयज्यूले राख्नुभएको जिज्ञासाका सन्दर्भमा मन्त्रालयबाट नेपाल विद्युत् प्राधिकरण समेतसँग बुझेर समयमै गरिमामय संसदसमक्ष लिखित जवाफ पठाएको निवेदन पनि गर्दछु ।
04:08
विराजभक्त श्रेष्ठ
साथै तथ सम्बन्ध मुख्य विषय यहाँ प्रस्तुत गर्न चाहन्छु । आर्थिक वर्ष ८२८३ मा नेपालले भारत र बङ्गलादेशमा विद्युत् निर्यात गरी २९ अर्ब ३२ करोड ४७ लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेको तथ्य सही हो ।
04:23
विराजभक्त श्रेष्ठ
तर विद्युत् निर्यातलाई मात्र नेपालको उर्जा क्षेत्रको पूर्ण सफलता मान्न मिल्दैन । नेपालको जलविद्युत् उत्पादन प्रणाली मुख्यत नदी प्रवाही प्रकृतिको भएकोले वर्षा याममा नदीमा पानीको प्रवाह बढेसँगै उत्पादन उच्च हुन्छ ।
04:40
विराजभक्त श्रेष्ठ
सो समयमा स्वदेशी मागभन्दा बढी विद्युत् उत्पादन हुने भएकोले आन्तरिक खपतको पर्याप्त पूर्वाधार नहुँदा विद्युत् खेर जान नदिन भारत र बङ्गलादेशमा निर्यात गर्नुपर्ने अवस्था रहन्छ । अर्को तर्फ सुर्खा याममा उत्पादन घट्ने भएकोले अझै पनि भारतबाटक विद्युत् आयात गर्नुपर्ने अवस्था छ ।
05:00
विराजभक्त श्रेष्ठ
। आर्थिक वर्ष ८२त३्यासीमा नेपालले करिब १० अर्ब ५५ करोड रुपैयाँको विद्युत् आयात समेत गरेको थियो ।
05:09
विराजभक्त श्रेष्ठ
त्यसैले विद्युत् निर्यात र स्वदेशी विद्युत् आपूर्तिलाई १ अर्काको विरोध आवासका रूपमा नभई उत्पादन प्रसारण र वितरण प्रणालीका छुट्टाछुट्टै चुनौतीका रूपमा बुझ्न आवश्यक रहेको म निवेदन गर्दछु । अहिले हाम्रो मुख्य चुनौती विद्युत् उत्पादनमा मात्र सीमित छैन ।
05:26
विराजभक्त श्रेष्ठ
प्रसारण तथा वितरण पूर्वाधारको क्षमता गुणस्तर र विश्वसनीयता पनि महत्त्वपूर्ण विषय बनेका छन् । औद्योगिक करिडोरहरूमा प्रसारण तथा वितरण पूर्वाधारका कारण ट्रिपिङ भोल्टेजमा उत्तार चडाप तथा विद्युत् गुणस्तरसम्बन्धी समस्या रहेको गुनासो छ ।
05:43
विराजभक्त श्रेष्ठ
जलाशययुक्त योजना निर्माण प्रसारण ससमालको विस्तार तथा वितरण प्रणालीको सुदृढीकरण नहुँदासम्म यी चुनौती पूर्ण रूपमा समाधान गर्न कठिन छ । तथापि असम्भव भने नरहेको निवेदन गर्दछु ।
05:59
विराजभक्त श्रेष्ठ
सम्माननीय सभामुख महोदय, देशका विभिन्न स्थानमा देखिएको भोल्टेजमा उतार चडाव बारम्बार ट्रिपिङग तथा ट्रान्सफर्मरमा देखिने खराबीका विषयमा अध्ययन गर्न मन्त्रालयले २०८३ असार १६ गते उच्च स्तरीय समिति गठन गरेको थियो । उक्त समितिले देशका विभिन्न क्षेत्रमा विद्युत् प्रभाव भोल्टेजको अवस्था तथा बारम्बार ट्रिपिङ हुने समस्याको अध्ययन गरी प्रतिवेदन तयार गरेको छ ।
06:24
विराजभक्त श्रेष्ठ
सोही प्रतिवेदनमा उल्लेखित सुझाव तथा सिफारिस कार्यान्वयनका लागि २०८३ साउन २० गते नेपाल विद्युत् प्राधिकरणलाई पठाइसकेको विषय सदनसमक्ष जानकारी गराउँछु । प्रतिवेदनका सुझाव र निर्देशन अनुसार आवश्यक सुधारका काम क्रमशः अगाडि बढिरहेको छ ।
06:43
विराजभक्त श्रेष्ठ
सम्माननीय सभामुख महोदय, वितरण प्रणालीमा रहेका पुराना जीवन तथा न्यून क्षमताका पूर्वाधार र अर्कोतर्फ जनताको जीवनशैली तथा प्रविधिमा आएको परिवर्तनका कारण विद्युत् खपतमा भएको तीब्र वृद्धि पनि अहिलेको महत्त्वपूर्ण चुनौती हो । घरेलु विद्युतीय उपकरणहरूको प्रयोग बढेसँगै गार्हस्थ उपभोक्ताको विद्युत् माग पनि बर्सेनि बढिरहेको छ ।
07:08
विराजभक्त श्रेष्ठ
तर पुराना र न्यून क्षमताका संरचनाले बढ्दो विद्युत् भार धान्न नसक्दा कतिपय क्षेत्रमा बेला बेलामा विद्युत् अवरुद्ध हुने समस्या देखिने गरेको छ । यसका लागि नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले विद्युत् माग व्यवस्थापन ट्रान्सफर्मर तथा फिडरको क्षमता वृद्धि प्रणाली सुद्रीकरण र तत्काल मर्मत सम्भारलाई प्राथमिकतामा राख्दै समस्या न्यूनीकरणका लागि तीव्र गतिमा काम गरिरहेको छ ।
07:34
विराजभक्त श्रेष्ठ
त्यसै गरी वर्षा याममा हावा हुरी चट्याङ्ग बाढी पहिरोका कारण विद्युतीय पूर्वाधारमा क्षति पुग्ने गरेको छ । कतै रुख ढलेर तार चुटिने कतै पोल्ड ढल्ने तथा कतिपय स्थानमा टावर र अन्य संरचनामा क्षति पुग्ने गरेका छन् ।
07:49
विराजभक्त श्रेष्ठ
यस्तो अवस्थामा प्राधिकरणका प्राविधिक तथा कर्मचारीहरू सीमित स्रोत र साधनका बिच घामपानी र दिन रात नभनी मर्मत संभारमा खटिएर सकेसम्म छिटो विद्युत् आपूर्ति सुचारी गराउन सक्रिय छन् । वहाँहरूको योगदानप्रति म यस सदनमार्फत धन्यवाद पनि व्यक्त गर्न चाहन्छु ।
08:08
विराजभक्त श्रेष्ठ
नेपालमा हालसम्मको ठुलो लगानी विद्युत्को पहुँच विस्तारमा केन्द्रित हुँदै आएको थियो । जुन तत्कालीन आवश्यकता पनि थियो ।
08:17
विराजभक्त श्रेष्ठ
तर अब भने विद्युत् वितरण प्रणालीको गुणस्तर क्षमता र विश्वसनीयता अभिवृद्धि गर्ने गरी लगानी केन्द्रित गर्नुपर्ने आवश्यकता छ । मन्त्रालयले यसतर्फ आवश्यक योजना अगाडि बढाउँदै चालु आर्थिक वर्षको बजेटको ठुलो हिस्सा प्रसारण प्रणालीको सुदृढीकरणका निम्ति खर्च गर्ने गरी कार्ययोजना तयार गरिएको म निवेदन गर्दछु ।
08:40
विराजभक्त श्रेष्ठ
सभामुख महोदय , स्वदेशी उपभोक्ताका लागि विद्युत् आपूर्तिको निरन्तरता र गुणस्तर सुनिश्चित गर्न र मन्त्रालयले विभिन्न ठोस कदम अगाडि बढाएको छ । काठमाडौं उपत्यका तथा प्रमुख सहरहरूमा स्मार्ट मिटरिङ र सबस्टेसन अटोमेसन प्रणाली विस्तार गर्ने कार्य अगाडि बढाइएको छ ।
08:59
विराजभक्त श्रेष्ठ
सहरी क्षेत्रमा बढ्दो विद्युत माग व्यवस्थापन गर्न नयाँ सबस्टेसन निर्माण प्रसारण तथा वितरण लाइन विस्तार र स्तर उन्नत रीको कामलाई तीव्रता दिएको छ । औद्योगिक क्षेत्रहरूमा भोल्टेजको उतार चडाव न्यूनीकरण गर्दै भरपर्दो विद्युत् आपूर्ति सुनिश्चित गर्न डेडिकेटेड फिडर लगायतका पूर्वाधार निर्माण तथा सुधारका काम अगि बढाइएका छन् ।
09:22
विराजभक्त श्रेष्ठ
यसरी विद्युत् वितरण प्रणालीलाई थप मजबुत भरपर्दो र गुणस्तरीय बनाउने प्रक्रिया निरन्तर अगि बढाइने छ । सरकारसँगको समन्वयमा प्राधिकरणले उपलब्ध स्रोत साधनलाई प्राथमिकताका साथ परिचालन गरी वितरण प्रणाली सुधारका काम गरिरहेको छ र त्यसका सकारात्मक परिणाम समेत क्रमशः देखिन थालेको विषय म निवेदन गर्दछु ।
09:45
विराजभक्त श्रेष्ठ
सभामुख महोदय , नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले मर्मत तथा जिनोधारका कार्य कार्य पालिका बनाएर योजनाबद्ध तरिकाले गर्दै आएको छ । त्यस क्रममा प्राधिकरणले सार्वजनिक सञ्चार माध्यम सामाजिक सञ्जाल तथा आधिकारिक सूचनाका माध्यमबाट
10:00
विराजभक्त श्रेष्ठ
पूर्व सूचना दिई विद्युत्सम्बन्धी मर्मत कार्य गर्दै आएको छ । विद्युत् प्राधिकरणले यस्ता प्रणालीगत समस्या र मर्मत सम्भार सम्बन्धी सूचनाहरू नियमित रूपमा सार्वजनिक गर्दै आएको छ ।
10:12
विराजभक्त श्रेष्ठ
तथापि आकस्मिक रूपमा विद्युत् अवरुद्ध हुने घटनाका सम्बन्धमा समेत उपभोक्तालाई तत्काल सूचना उपलब्ध गराउने प्रणालीलाई समेत प्राधिकरणले थप प्रभावकारी बनाउँदै विभिन्न माध्यमबाट सूचना प्रवाहको कार्य थाली थाली नै गरिसकेको छ । त्यसबाहेक जनताको गुनासो तत्काल सम्बोधन गर्न उर्जा जलस्रोत तथा सिँचाइ सिँचाइ मन्त्रालयको २४सै घण्टा सञ्चालन हुने ११५१ हट लाइन नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको ११,५०० हट लाइन तथा नो लाइट सेवा मार्फत गुनासो सुनुवाइ र समाधानको काम हुँदै आएको छ ।
10:51
विराजभक्त श्रेष्ठ
मन्त्रालयको हटलाइनमा नयाँ सरकार गठन भएपश्चात् १ ४९६ ओटा गुणासो सम्बोधन भएको विषयसमेत म यस गरिमा म यो सदनलाई जानकारी गराउन चाहन्छु । मन्त्रालयको हटलाइनले प्राप्त गुनासोलाई सम्बन्धित कार्यालय तथा अधिकारीसँग समन्वय गरी आवश्यक सहजीकरण गर्दै आएको छु ।
11:12
विराजभक्त श्रेष्ठ
अन्त्यमा विद्युत् उत्पादन वृद्धि मात्रै होइन भरपर्दो प्रसारण गुणस्तरीय वितरण बढ्दो आन्तरिक खपत र प्रभावकारी विद्युत् माग व्यवस्थापनलाई एकीकृत रूपमा अघि बढाएर स्वदेशी उपभोक्तालाई नियमित गुणस्तरीय र भरपर्दो विद्युत् सेवा उपलब्ध गराउने सरकारको स्पष्ट प्राथमिकता रहेको बेहोरा गरिमामय सदनसमक्ष अवगत गराउन चाहन्छु । धन्यवाद ।
11:41
डोलप्रसाद अर्याल
माननीय मन्त्री आसन ग्रहण गर्न सक्नुहुन्छ ।
