00:00
डोलप्रसाद अर्याल
वन तथा पर्यावरण मन्त्री गिता चौधरीलाई रोस्ट्रममा आउन आग्रह गर्दछु । माननीय सदस्यहरू अब प्रश्नकर्ता माननीय सदस्य निश्कल राईलाई आफ्नो प्रश्न सोध्न अनुमति दिन्छु ।
00:27
डोलप्रसाद अर्याल
प्रश्न नम्बर
00:35
निश्कल राई
सम्माननीय सभामुख महोदय , हार्दिक अभार व्यक्त गर्न चाहे । माननीय मन्त्रीज्यू, मुलुकमा कृषि ऐन नै छैन ।
00:42
निश्कल राई
सहायक ऐनको भरमा कृषि क्षेत्र चलिरहेको छ । सङ्घ, प्रदेश र स्थानीय तहमा कृषि ऐन नआउँदा कृषि क्षेत्र मेहेबिनाको टाइजस्तै भएको छ ।
00:52
निश्कल राई
कृषि ऐन तर्जुमा गर्न सरकारले के गरिरहेको छ र यो कैदसम्म कानुन बन्ला भन्ने जिज्ञासाको प्रश्न मान्ने मतिर म राख्न चाहन्छु ।
01:02
डोलप्रसाद अर्याल
अब म माननीय कृषि, वन तथा पर्यावरण मन्त्री गिता चौधरीलाई उक्त प्रश्नको उत्तर दिन अनुमति दिन्छु ।
01:10
गीता चौधरी
सम्माननीय सभामुख महोदय, माननीय माननीय निस्कल राईज्यूको प्रश्नको उत्तर तर्फ लाग्न चाहन्छु । कृषि उत्पादनका साधन उत्पादन सामग्री र कृषि उत्पादनको बजारमा पहुँच अभिवृद्धि गर्न कृषि क्षेत्रमा उपलब्ध अवसरको समुचित उपयोग गर्दै कृषिलाई सम्मानजनक आकर्षक र प्रतिस्पर्धी पैसाको रूपमा रूपान्तरण गर्न कृषिको आधुनिकीकरण गरी राष्ट्रिय खाद्य तथा पोषण सुरक्षा जैविक सुरक्षा र कृषकको जीविकोपार्जन सुनिश्चित गर्न एवम् किसान र व्यवसायीलाई प्रवाह गर्ने सेवा सुविधा, अनुदान र सहुलियत दिने सम्बन्धमा कानुनी व्यवस्थाका लागि कृषि विधेयक, २०८३ यसै आर्थिक वर्षभित्र संघीय संसदमा दर्ता गर्ने लक्ष्यका साथ राय र र सहमतिका लागि कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालयमा पठाइएको जानकारी गराउन चाहन्छु ।
02:08
डोलप्रसाद अर्याल
प्रश्नकर्ता माननीय सदस्यहरूले पूरक प्रश्न सोध्न चाहनुभएकोले विषयमा केन्द्रित भई पूरक प्रश्न सोध्न अनुमति दिन्छु
02:14
निश्कल राई
। धन्यवाद ।
02:15
निश्कल राई
सम्माननीय सभामुख महोदय, माननीय मन्त्रीज्यू यो विधेयक हामीले कैदसम्म दर्ता हुनै भन्ने कुराको जिज्ञासा पनि व्यक्त गर्न छ।किन किसान यो साँच्चै चाहेको छ । साँच्चै खोजेका छन् ।
02:26
डोलप्रसाद अर्याल
माननीय मन्त्री निमा
02:29
गीता चौधरी
सभामुख महोदय हामीले कानुन एकदमै धेरै सबैभन्दा मेरो मन्त्रालयको सबैभन्दा बढी प्रायरिटी पारेर मैले चाहिँ सबैभन्दा पहिले पहिलो विधेयक नै मैले कानुन मन्त्रालयमा पठाएको छु । आज बिहान पनि मैले फोल गर्या थिएँ ।
02:45
गीता चौधरी
त्यो कृषि विधेयक चाहिँ सचिवज्यूसँग चाहिँ छलफलको लागि भइराखेको छ । त्यसपछाडि लगतै हामी चाहिँ विधेयकमा दर्ता गराउने छौं भन्ने मैले जानकारी गराउन चाहन्छु ।
02:57
डोलप्रसाद अर्याल
माननीय सदस्यहरू प्रश्नकर्ता माननीय सदस्य निकल राईलाई आफ्नो प्रश्न सोध्न अनुमति दिन्छु । प्रश्न नम्बर १०
03:09
निश्कल राई
धन्यवाद । सम्माननीय सभामुख महोदय, माननीय मन्त्रीज्यू, दिदेशीे जोडी डेभलोपमेन्ट कर्पोरेसनले कति महिनादेखि कति किसानको कति रुपैयाँ भुक्तानी बक्यौता गर्न बाँकी हो ।
03:25
निश्कल राई
भुक्तानीमा ढिलाई किन भएको हो । डिडिसीबाट किसानले बाँकी बक्यौता कैलेसम्म भुक्तानी पाउँछन् ।
03:33
निश्कल राई
भुक्तानी प्रक्रियालाई नियमित गर्न सरकारले के योजना बनाएको छ । डिडिसीभित्र भएको समस्या के के हुन् ।
03:42
निश्कल राई
उक्त समस्या समाधान गर्न सरकारले के कस्तो काम गरिरहेको छ भन्ने प्रश्न माननीय मन्त्रीज्यू समक्ष राख्न चाहन्छु ।
03:50
डोलप्रसाद अर्याल
अब माननीय कृषि वन तथा पर्यावरण मन्त्री गिता चौधरीलाई उक्त प्रश्न उत्तर दिन अनुमति दिन्छु ।
03:57
गीता चौधरी
धन्यवाद । सभामुख महोदय , डिडिसी विकास द्रूत विकास संस्थाले विगतदेखि नै किसानबाट उत्पादित दुध खरिद गरी गुणस्तरीय उत्पादन बजारमा पुर्याइरहेको सन्दर्भमा विगत २ आर्थिक वर्षमा संस्थानले साधनको माग भन्दा बढी दूध सङ्कलन गर्नुपर्ने अवस्था आउँदा बिक्री नभएको दूध बढी दुधलाई चाहिँ हामीले कन्भर्जन गरी दुध पादरीबादै लगेका छौं ।
04:25
गीता चौधरी
जसमा चाहिँ हाम्रो दुई महिनाभित्रको अहिले अले तत्कालको चाहिँ हेर्दाखेरि भाद्र १ गतेसम्मको मौजात हेर्दाखेरि चाहिँ हाम्रो संस्थानमा चाहिँ १५० मेट्रिक टन चाहिँ दुध पौडर १३० मेट्रिक टन नहुने र रु २४ करोड बराबरको चाहिँ मौजदात रहेको जानकारी गराउन चाहन्छु । साथै अत्याधिक रूपमा चाहिँ दुध प्रशोधन लागत खर्च प्रशासनिक खर्च र कमजोर नेतृत्व र पुरानो संरचना एवम्
05:00
गीता चौधरी
किसानको भुक्तानी भन्दा प्रशासनिक खर्चमा प्राथमिकता पर्दा भुक्तानीको अवधि १० महिनासम्म पुगेको थियो र अहिले चाहिँ हामीले के गरिराखेका छौं भन्दाखेरि दुध विकास संस्थानले देशभर भुक्तानी गर्नुपर्ने दुग्ध सहकारी संस्थाहरू करिब २३५ वटा रहेका छन् । हाल ती सहकारी संस्थाहरूलाई बाँध र १ गतेसम्मको समय चैं संस्थानबाट ३५ करोड दुध खरिद बापतको भुक्तानी गर्न बाँकी रहेको र विगतमा दुध बिक्री र मौजा समानको यथोचित व्यवस्थापन गर्न नसक्दा विगत १० वर्षदेखि निरन्तर संस्थान घाटामा गएकोले आर्थिक व्यवहार र दायित्व बढ्दै गएको देखिन्छ ।
05:41
गीता चौधरी
जसको कारण दुध भुक्तानीमा थप चाप परेको र ढिलाइ हुन गएको यथार्थ कुरा नै हो र गएको तीन महिनादेखि संस्थानले आफ्नो सम्पूर्ण ध्यान किसानको भुक्तानीमा राखेको कारण हाल भुक्तानीमा सहज हुँदै गइराखेको छ । र सहकारीहरूमा पनि संस्थानप्रति विश्वास कृत हुँदै गइराखेको पाइन्छ ।
06:01
गीता चौधरी
संस्थानको अनावश्यक खर्च कटौटी बजारबाट उठ्न बाँकी रहेको रकमलाई ताकेता र संस्थानमा रहेको मौजा दुध तथा दुग्धजन्य पदार्थलाई बजारीकरणमार्फत खपत गरी सोबाट प्राप्त रकमलाई नियमित रूपमा भुक्तानी भइ नै भई नै राखेको र ८ महिनाको भुक्तानी अवधिलाई ले अहिले चाहिँ कुनै ठाउँमा तीन महिना र कुनै ठाउँमा दुई महिना एकदम कममा चाहिँ दुई महिना म्याक्सिमा महिनाभित्र पुर्याइसकिएको जानकारी गराउन चाहन्छु र बधको अन्तिम हप्ताभित्र चैँ भुक्तानीको अवधि २५ दिनभित्र ल्याउने गरी संस्थानले आफ्नो काम गरिराखेको छ । र यसलाई चाहिँ यो चाहिँ १ महिनाको चाहिँ हामीले जहिले पनि क्रेडिट प्रयटनको राखेको हुन्छ ।
06:44
गीता चौधरी
यो भन्दा अगाडि पनि त्यसरी नै कन्ट्राक्ट गरेकोले मैले २५ दिनको कुरा मैले यहाँ जानकारी गराएँ र २०८३ वैशाख २० गतेदेखि भित्र १ गतेसम्म संस्थानले ६० करोड बराबरको रकम किसानलाई भुक्तानी गरिसकेको पनि जानकारी गराउन चाहन्छु । दिदी भित्रको समस्या पहिचानको लागि विभिन्न निकायबाट अनुसन्धान भइरहेको समस्या पहिचानसहित ठोस सुधारको खाका केही समयभित्र सार्वजनिक हुने र आन्तरिक रूपमा प्रारम्भिक विश्लेषण गर्दा कुशल नेतृत्वको अभाव कमजोर वित्तीय अनुशासन पारदर्शी र पारदर्शिता र जवाफदेहिताको कमी गैरकानुनी आर्जन गर्ने मन विज्ञानका कारणले संस्थानमा चाहिँ क्रमिक रूपमा धारा सही हुँदै गएको बुझाइरहेको र जसले गर्दाखेरि हामी आइसकेपछि हामीले मन्त्रालयबाट चाहिँ बुँदे निर्देशनसमेत जारी गरेर अहिले त्यसमा चाहिँ काम गरिराखेको जानकारी गराउन चाहन्छु ।
07:38
गीता चौधरी
र त्यसै कसै गरेर संस्थानको विद्यमान समस्या र समाधानका लागि बजेट व्यवस्था मा सहजीकरण भइराखेको पनि जानकारी गराउन चाहन्छु । खाडी मुलुक र चीनमा समेत जिउ निर्यातको लागि प्रक्रिया सुरु भएको छ भने ३ महिनाको अवधिमा ६० करोड रकम किसानलाई भुक्तानी भइसकेको र साविक र सुरक्षा निकायमा डिडिसीबाट उत्पादित दुधको खपतलाई प्राथमिकतामा राख्न सहजीकरण गरिएको छ ।
08:01
गीता चौधरी
हाल ुक्दो पदार्थको बिक्री विगतको भन्दा ३५% ले वृद्धि भएको छ भने संस्थान तथा संस्थानको कामकाररीलाई उच्च प्राथमिकतामा राखी सुष्म निगरानी समेत भइराखेको जानकारी गराउन चाहन्छु । धन्यवाद ।
08:16
डोलप्रसाद अर्याल
प्रश्नकर्ता माननीय सदस्यले पूरक प्रश्न सोध्न चाहनुभएकोले विषयमा केन्द्रित भई पूरक प्रश्न सोध्न अनुमति दिन्छु ।
08:23
निश्कल राई
धन्यवाद सम्माननीय सभामुख महोदय, माननीय मन्त्रीज्यू धन्यवाद उत्तरको लागि हामीले बिग्री नभएको दुध अथवा धेरै तपाईको एक्सेस तपाईको उत्पादन भएकोले गर्दाखेरि दुधपाटर बनाइरहेको भनेर बताउनुभएको छ । तर भारतीय दुधपारअझै पनि पनि एकदमै धेरै रूपमा आयात भएको छ ।
08:39
निश्कल राई
यसलाई रोक्नको लागि के गरिरहेका छौं र ३५ करोड अझै पनि कोत बाँकी छ । यो कैले सम्भव प्राप्त हुने र्दै कुरा पनि यहाँ राख्न चाहे र अर्को नहुँदै निर्देश सिकाको महत्त्वपूर्ण अंश सबै परेन ।
08:50
निश्कल राई
महत्त्वपूर्ण अंश थला लागेको कुरा के छ भने म जानकारी पाए । आभारी हुन्छ ।
08:56
डोलप्रसाद अर्याल
माननीय मन्त्री
08:57
गीता चौधरी
धन्यवाद समन्वय सभामुख महोदय, धन्यवाद प्रश्नकर्तामा निष्क राइजको प्रश्नको लागि पनि मैले विशेष धन्यवाद दिन चाहन्छु । मैले अगि पनि जानकारी गराइसकेँ ।
09:08
गीता चौधरी
हाम्रो भदौको अन्तिम सातासम्म चाहिँ २ दिनभित्र लाउने तयारी गरिराखेका छौं । किनभन्दाखेरि दुध प्रत्येक दिन नै हामीले लिइराखेका हुन्छौं ।
09:17
गीता चौधरी
यसर्थमा चाहिँ हाम्रो तिर्नुपर्ने पैसा पनि बढ्दै जान्छ । त्यसैले त्यो सबै जोडेर चाहिँ हाम्रो ५ करोड भएको हो ।
09:24
गीता चौधरी
देशैभरिबाट दुध दुध सङ्कलन सङ्कलन गर्छौं गर्छौं हामी र र दुध सङ्कलन गर्ने क्रममा चाहिँ २५ दिन चाहिँ सहकारीहरूसँग डिडिसीले कन्ट्राक गर्दाखेरि नै २५ दिनसम्मको भुक्तानी चाहिँ क्रेडिटमा लिने चलन चै छ । त्यसले गर्दाखेरि हामीले भदौ महिनाको अन्तिम सातासम्म चाहिँ त्यो लक्ष्य लिएर हिँडिराखेका छौं ।
09:42
गीता चौधरी
र सँगसँगै हामीले बाहिरबाट इन्डियाबाट आउनुपर्ने दुग्धजन्य पदार्थमा केही नेपालमा नबढ्ने नेपालमा उत्पादन नहुने दुधजन्य पदार्थ बाहेक अरू सबै कुराहरूलाई चाहिँ हामीले अहिले तत्काललाई चाहिँ कानुनी रूपमा ल्याउन दिइएको छैन ।
10:00
गीता चौधरी
। तर जुन चाहिँ नेपालमा प्रोडक्सन हुँदैन ।
10:02
गीता चौधरी
त्यो बाहेक अरूमा लाई हामीले तत्काललाई रोक लगाइएको अवस्था छ । र अहिले नबुझे सहमतिको हकमा नबुझे निर्लेशनको हकमा चाहिँ मैले अगि पनि भने विभिन्न निकायबाट हामीले चाहिँ अनुसन्धानको प्रक्रियाहरू जुन चाहिँ प्रशासनिक रूपमा गरिने कटौतीहरू प्रशासनिक रूपमा वहाँहरूले लिइराख्नुभएको सुविधाको कटौतीहरू कर्मचारीले राख्यौं ।
10:23
गीता चौधरी
यो यो सन्दर्भमा चाहिँ निर्देशन जारी गरिएको कुरा पनि मैले जानकारी गराउन चाहन्छु । धन्यवाद ।
10:29
डोलप्रसाद अर्याल
माननीय मन्त्री आनगरण गर्न सक्नुहुन्छ । माननीय सदस्यहरू, कृषि, वन तथा पर्यावरण मन्त्रालयसँग सम्बन्धित प्रश्नोत्तर कार्यक्रम प्रश्नउत्तरको कार्यक्रम यही समाप्त हुन्छ ।
