00:02
डोलप्रसाद अर्याल
माननीय सदस्यहरू, माननीय परराष्ट्र मन्त्री शिशिर खनालले आजै रसुवामा आएको बाढी तथा यसबाट उत्पन्न परिस्थिति राहत, खोज र उद्धारलगायत आकस्मिक समयमा उठेका प्रश्नहरूको सन्दर्भमा सरकारको तर्फबाट सदनलाई जानकारी गराउन समय माग गर्नुभएको छ । म उहाँलाई समय दिन्छु ।
00:41
शिशिर खनाल
सम्माननीय सभामुख महोदय, माननीय सदस्यज्यूहरू । आज यति बेला हामी राष्ट्रिय विपतको अवस्थामा छौं ।
00:54
शिशिर खनाल
यहाँहरूले पनि विभिन्न ढङ्गले समाचारहरू देखि नै राख्नुभएको छ । अत्यन्त प्रारम्भिक अवस्था भएको भएर सबै सूचनाहरू पूर्ण छैनन् ।
01:06
शिशिर खनाल
प्रारम्भिक सूचनाहरू केही आधारमा पनि केही नेपालीहरूले यो विपदमा ज्यान गुमाइसक्नुभएको भन्ने प्रारम्भिक सूचना छ । आज मृत्युवरण गर्नुहुने यो विपदमा मृत्युवरण गर्नुहुने प्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दछु ।
01:29
शिशिर खनाल
र हालसम्म नेपाल सरकारले गरेका कामकारबाहीहरू बारे सम्मानित सदनलाई नेपाल सरकारको तर्फबाट केही जानकारीहरू गराउँदै छु । प्रारम्भिक सूचनाअनुसार आज बिहान अन्दाजी ८ बजेर ४० मिनेट तिर रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको ठुलो बाढीका कारण रसुवा र नुवाकोट जिल्लाका विभिन्न ठाउँ टिमुरे, स्याफ्रुबेसी बेत्रावती, त्रिशुली, बट्टार देवीघाट लगायतको स्थानमा निकै ठुलो क्षति पुगेको छ ।
02:01
शिशिर खनाल
अत्यन्त प्रारम्भिक सूचनाका अनुसार ८ बजेर ३७ मिनेटमा त्यो क्षेत्रमा भूकम्प गएको र भूकम्पले हिम पहिरो झरेको र त्यसले त्यसका कारणले गर्दा बाढी आएको भन्ने प्रारम्भिक सूचनाहरू आएका छन् । त्यसलाई थप भेरिफाइ गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ ।
02:20
शिशिर खनाल
भोटेकोशी तथा त्रिशुली नदीको तटिय क्षेत्रमा जोखिम देखिएको हुँदा रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र चितवन जिल्लाका नदी तटिय क्षेत्रमा उच्च सतर्कता अपनाउन र नागरिकहरूलाई सुरक्षित स्थानमा रहन रिङटोगब्याकअप टोन एसएमएस माइकिङ्ग सामाजिक सञ्जाल लगायतका माध्यमबाट तुरुन्तै सूचना सम्प्रेषण गरिएको थियो । लगत्तै सम्मानित सम्माननीय प्रधानमन्त्रीज्यूको अध्यक्षतामा विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन राष्ट्रिय परिषद्को बैठक बिहान ११ बजे बसी प्रस्ताव प्रभावित नागरिकको खुजी, उद्धार तथा राहतलाई उच्च प्राथमिकतामा राखी तत्काल आवश्यक कदम चाल्न सम्बन्धित सबै नानिकायलाई निर्देशन दिएको थियो ।
03:04
शिशिर खनाल
त्यसपछि लगतै मन्त्रिपरिषद्को आकस्मिक बैठक बसी देहायबमोजिमको निर्णयहरू पनि गरिएको छ । आज बसेको मन्त्रिपरिषद्का निर्णयहरू रसुवा जिल्लाको सीमा क्षेत्र रसुवागढी, भोटेकोशी नदी र तल्लो तटीय क्षेत्रमा संवत् २०८३ साल भदौ १० गते आएको भिषण बाढीबाट गएको जनधनको क्षतिप्रति नेपाल सरकारको तर्फबाट गहिरो दुःख प्रकट गर्दै उक्त घटनामा मृत्यु हुने मृत्युहरूप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्ने शोकसन्तप्त परिवारजनमा हार्दिक संवेदना व्यक्त गर्ने घाइतेहरूको शीघ्र स्वास्थ्य लाभको कामना गर्ने उक्त घटनामा घाइते भएका व्यक्तिहरूको तत्काल निशुल्क स्वास्थ्य उपचारको व्यवस्था स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालय नेपाली सेना र सरकारी अस्पतालहरूमा मिलाउने तीन उक्त घटनामा घाइते भएका एवम् बिचलीमा परेका व्यक्तिहरूको तत्काल उद्धार गरी सुरक्षित स्थानमा सार्ने व्यवस्था गृह मन्त्रालय र रक्षा मन्त्रालयले मिलाउने यस कार्यको लागि नेपाली सेना तथा निजी क्षेत्रका हेलिकप्टरको परिचालन गर्ने माननीय गृह मन्त्रीलाई उद्धारमा आवश्यक सबै साधन हेलिकप्टरसहित परिचालन गर्न निर्देशन दिने घर निवास गुमाएका व्यक्तिहरूलाई सुरक्षित स्थानमा राखी खाने बस्ने व्यवस्था गृह मन्त्रालय राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण र सम्बन्धित विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन समितिले मिलाउने उक्त घटनाबाट अवरुद्ध हुन पुगेका सडकहरू पुनः सञ्चालन तथा उक्त क्षेत्रमा आवश्यक खानेपानीको व्यवस्था यथाशीघ्र पूर्वाधार विकास मन्त्रालयले मिलाउने छ बाढीबाट अवरुद्ध हुन पुगेको विद्युत् आपूर्ति यथाशीघ्र सञ्चालन गर्ने प्रबन्ध उर्जा जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालय र नेपाल विद्युत् प्
05:00
शिशिर खनाल
कारणले मिलाउने साथ अवरुद्ध हुन पुगेका दूरसञ्चारको तत्काल सञ्चालनको व्यवस्था सूचना तथा सञ्चार मन्त्रालयले मिलाउने साथ उक्त घटनाका मृतक परिवारलाई प्रचलित कानुन बमोजिमको आर्थिक सहायता तत्काल उपलब्ध गराउने नौ क्षति भएका सार्वजनिक संरचना तथा भौतिक पूर्वाधारको तत्काल सञ्चालन तथा पुनः निर्माण गर्न आवश्यक पर्ने आर्थिक स्रोत परिचालनको समन्वय गर्ने जिम्मा माननीय अर्थमन्त्रीलाई दिने १० विपदबाट प्रभावित जिल्लाका स्थानीय तहहरूलाई तीन महिनाको अवधिको लागि विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन ऐन २०७४ को दफा ३२ बमोजिम विपद् सङ्कटग्रस्त क्षेत्र घोषणा गर्ने र सोको सूचना नेपाल राजपत्रमा प्रकाशन गर्ने व्यवस्था गृह मन्त्रालयले मिलाउने ११ विपदबाट प्रभावित हरूको खोज, उद्धार तथा राहत र घाइतेको उपचारमा सहयोग गर्न सम्बन्धित प्रदेश सरकार स्थानीय तहहरू एवम् सङ्घ संस्थाहरूलाई आहवान गर्ने । मन्त्रिपरिषद्ले गरेका यी निर्णयहरू बाहेक हालसम्म हामी नेपाल सरकारसँग उपलब्ध सूचनाहरूको बारेमा म सम्मानित सदनलाई जानकारी गराउन चाहन्छु ।
06:18
शिशिर खनाल
मनसुन प्रतिकार्य कमाण्ड पोस्टको आकस्मिक बैठक समेत बसेर घटनाको अवस्था खोज तथा उद्धार सुरक्षा व्यवस्थापन स्वास्थ्य सेवा र राहत परिचालनबारे समन्वय भइरहेको छ । रसुवा टिमुरलगायतका प्रहरी चौकीमा कार्यरत २६ जना प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी तर्फका ९ जना सुरक्षाकर्मी सम्पर्क विहीन रहेको अवस्था छ ।
06:41
शिशिर खनाल
त्यस्तै गरी नेपाल सेनातर्फ टिमुरे र मैलुङ पोस्ट गरी जम्मा ४४ जना सम्पर्क विहीन रहेको अवस्था छ । रसुवागढी भन्सार अध्यागमन कार्य कार्यालय लगायतका केही कर्मचारीहरू समेत हालसम्म सम्पर्कमा नरहनुभएको अवस्था छ ।
07:00
शिशिर खनाल
प्रभावित क्षेत्रका केही नागरिकहरू पनि सम्पर्क भन्दा बाहिर हुनुहुन्छ । प्रभावित क्षेत्रमा हालसम्म ९ जनाको सब फेला परेको र सनाखत हुन बाँकी रहेको अवस्था छ ।
07:12
शिशिर खनाल
भौतिक पूर्वाधारतर्फ सडक, पुल, जलविद्युत् र सञ्चार क्षेत्रलगायतको ठुलो क्षति भएको आकलन गरिएको छ । सरकारी तथा निजी भवन र सम्पत्तिमा पनि निकट ठुलो क्षति पुगेको छ ।
07:25
शिशिर खनाल
नुवाकोटमा केन्द्रीय कार्यालय डुबान भई तीनवटा साधन पनि बगाएको देखिन्छ । पृथ्वी राजमार्गको गल्छी नुवाकोट, रसुवाको स्याफ्रुबेसी सडक तथा मुग्लिङ नारायणघाट सडकमा तत्काल यात्रा नगर्न र नगराउन सम्बन्धित स्थानीय तह प्रशासन र सर्वसाधारणलाई अनुरोध गरिएको छ ।
07:46
शिशिर खनाल
जो जोखिमयुक्त क्षेत्रमा यातायातलगायतका आवत जावतमा पूर्ण रोक लगाई नागरिकहरूको जीवन सुरक्षालाई पहिलो प्राथमिकतामा राख्न स्थानीय प्रशासनलाई निर्देशन दिएको छ । खोज तथा उद्धार कार्यलाई तीब्र बनाउन रसुवा तथा नुवाकोटमा नेपाली सेना र निजी क्षेत्रका गरी १३ ओटा हेलिकप्टर परिचालन भएका छन् ।
08:08
शिशिर खनाल
प्रभावित क्षेत्रमा आवश्यकताअनुसार थप हवाई तथा स्थल उद्धार स्रोत परिचालन गरिने छ । उद्धार गरिएका घाइते नागरिकहरूको उपचारको लागि नुवाकोट स्थित जिल्ला अस्पतालमा नेपाली सेनाका १५ नेपाल प्रहरीका बार र सशस्त्र प्रहरी बलका १५ जना थप चिकित्सकसहितको स्वास्थ्य टोली पठाइएको छ ।
08:30
शिशिर खनाल
गम्भीर प्रकृतिको घाइतेको उपचारको लागि ट्रमा सेन्टर वीर अस्पताल र त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पताललगायत ५ ओटा स्वास्थ्य संस्थाहरूलाई तयारी अवस्थामा राखिएको छ । प्रभावित क्षेत्रमा जोखिममा परेका खोज तथा उद्धार आवश्यक भएका वा तत्काल सहायता आवश्यक परेका नागरिकहरूलाई सम्बन्धित जिल्लाको टोल फ्री नम्बर १,२,३,४ मार्फत सूचना लिई उद्धार गर्ने व्यवस्था मिलाइएको छ ।
08:59
शिशिर खनाल
रसुवा र नुवाकोट जिल्लाको जिल्ला विपद् व्यवस्थापन कोषमा रु १ करोडको दरले र धादिङ जिल्लाको जिल्ला विपद् व्यवस्थापन कोषमा ५० लाख थप निकासा आजै गरिएको छ । सरकारको सम्पूर्ण ध्यान प्रभावित नागरिकहरूको जीवन रक्षा खोज तथा उद्धार उपचार राहत तथा सुरक्षित स्थान्तरणमा केन्द्रित रहेको छ ।
09:21
शिशिर खनाल
यस विपतको घडीमा प्रभावित नागरिकको उद्धार, खोज तथा राहत कार्यमा आफ आफ्नो ठाउँबाट सहयोग गर्न सम्पूर्ण नेपाली दाजुभाइ दिदिबहिनीहरुमा हार्दिक अनुरोध गरिन्छ । साथै हाम्रो सीमा क्षेत्रमा भएको विपतका कारणले गर्दाखेरि सीमापारी चीन क्षेत्रमा पनि ठुलो विपदको अवस्था देखिन्छ ।
09:41
शिशिर खनाल
उत्तर छिमेकीसँग पनि हाम्रो समन्वय भइराखेको छ । हामीलाई मित्र राष्ट्रहरूले राहत र उद्धारको सहयोग गर्ने भन्ने प्रतिबद्धताहरू यतिबेला आइराखेका छौं ।
09:51
शिशिर खनाल
हामी परराष्ट्र मन्त्रालय त्यसमा पनि यतिबेला समनगरिरहेको अवस्था छ । हामी थप सूचना आउनेबित्तिकै अत्यन्त मैले सम्मानित सदन
10:00
शिशिर खनाल
मलाई अहिले जानकारी गराएको यी प्रारम्भिक सूचनाहरू हुन् । थप सूचनाहरू आउने क्रममा छन् ।
10:05
शिशिर खनाल
आवश्यकताअनुसार नेपाल सरकारले सम्मानित सदनलाई थप जानकारी गराउने नै छौं । धन्यवाद ।
