00:00
Speaker 1
सम्माननीय सभामुख महोदय, आज म विशेष जिम्मेवारीका सहित यस गरिमामय सार्वभौम संसदको रोष्ट्रममा उभिएको छु । भदौ १० गते रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको भिषण बाढीले चिणभरमै हामीबाट हाम्रो आमा बुवा दिदिबैनी र दाजुभाइहरू खसेर लगा ।
00:16
Speaker 1
यो अकल्पनीय विपत्तिमा परेर ज्यान गुमाउनुहुने सम्पूर्ण मानिसहरूप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दछु । आफ्नो मान्छे गुमाएर गहिरो शोकमा पढ्नुभएका परिवारजनप्रति पीडादेखि नै संवेदना व्यक्त गर्दछु ।
00:28
Speaker 1
घाइते हुनुभएका सबै शीघ्र स्वास्थ्य लाभको कामना गर्दछु । अनि आफ्नो मान्छे अझै फेला नपरेर बाटो हेरिरहनुभएका नागरिकहरूको पीडामा म गहिरो महसुस गरेको कुरा व्यक्त गर्दछु ।
00:41
Speaker 1
यो पीडा र सुवा नुवाकोट वा धार्निको मात्र होइन । यो सिङ्गो नेपालको छातीमा परेको साझा बज्रपात हो ।
00:50
Speaker 1
तर यति बेला हामीलाई शरीर थकित भयो भनेर विश्राम लिन छुट छैन । मन भक्कानिँदा पनि एक आपसमा बिलौना गर्ने समय छैन ।
01:00
Speaker 1
सङ्कटको यो घडीमा देशको नेतृत्वले आसु होइन जनतालाई हिम्मत भरोसा दिनुपर्छ भन्ने यथार्थलाई हामीले स्वीकारेका छौं । त्यसैले दृढ सङ्कल्प सहजका साथ यो विपत्तीमा लड्नुको हामीसँग अर्को विकल्प छैन र थिएन ।
01:15
Speaker 1
हामी लडिरहेका छौं । घटनापछि सरकारले मानिसहरूको जीवन रक्षाका लागि के गर्दै छ ।
01:22
Speaker 1
अहिले के गरिरहेको छ र अब के गर्ने छ भन्ने बारे जानकारी म सम्मानित सदनलाई दिन चाहन्छु । मिति २०८३ भदौ १० गते बिहान ८ ४५ बजे ठिक त्यो बेला जब म यसै सदनमा उभिएर यहाँ उठाइने प्रश्नहरूको जवाफ दिने तयारी गर्दै थिएँ ।
01:42
Speaker 1
तर सूचना आयोग र सुवाको भोटेको सीमा विषनबाँढी आयो । त्यो खबरसँगै हामी गम्भीर बन्यौं ।
01:49
Speaker 1
तत्कालै जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिबाट ब्रिफिङ लियौं र सुरक्षा सतर्कता अपनाउन निर्देशन दियौं । तर मनमा चिसो पस्यो केही हाम्रा मान्छेहरू जोगिन बाउनुभयो होला भनेर बिहान ९ बजे तटिय क्षेत्रका बस्तीहरुमा सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन कार्यालयमार्फत सुरक्षित स्थानमा जान आग्रह गरियो ।
02:08
Speaker 1
बिहान ९ १५ बजे परिस्थितिलाई ध्यान दिँदै राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको आकस्मिक बैठक बोलाइयो । प्रभावित क्षेत्रका मानिसहरूलाई कसरी उद्धार गर्ने भन्ने बारे निर्णय गरियो ।
02:22
Speaker 1
बिहान ९ ३५ बजे टेलिकम कम्पनीमार्फत प्रभावित क्षेत्रका नागरिकहरूको मोबाइलमा सतर्कता अपनाउन सूचना पठाइयो । बिहान ९ बजे नेपाली सेनाको हेलिकप्टर उद्धारका लागि उड्यो ।
02:33
Speaker 1
त्यो उद्धारका लागि पहिलो हवाई उडान थियो । तुरुन्तै निजी हेलिकप्टरलाई पनि स्ट्यान्ड स्ट्यान्डबाइमा राख्यौं ।
02:40
Speaker 1
बिहान १० बजे नेपाली सेनाको मनसुन कमान्ड पोष्टको आकस्मिक बैठक बस्यो । प्रभावित क्षेत्रमा खोज, उद्धार तथा स्रोत परिचालन गर्ने निर्णय भयो ।
02:50
Speaker 1
बिहान १० ३० बजे चिवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा सर्च न रेस्क्यु तथा इमर्जेन्सी रेस्पोन्स टिम तयार अवस्थामा राख्यौं । काठमाडौंलगायत अन्य जिल्लामा नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल नेपालबाट सुरक्षाकर्मीहरूलाई खोज, उद्धार, उपचार र राहत कार्यमा परिचालन गर्यौं ।
03:07
Speaker 1
बिहान १० बिहान ११ बजे विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन राष्ट्रिय परिषद्को बैठक प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा बस्यो । सुरक्षा निकायका प्रमुखहरूलाई प्रभावित क्षेत्रका मानिसहरू सङ्कटमा परेको र जसरी पनि खोज, उद्धार र उपचारलाई प्राथमिकताका साथ प्राथमिकता राख्न निर्देशन दियौं ।
03:25
Speaker 1
थप हेलिकप्टर र जोन तोली परिचालन गर्न समेत सम्बन्धित निकायहरूलाई निर्देशन दिएका थियौं । दिउसो १२ बजेर ३० मिनेट ।
03:33
Speaker 1
मन्त्रिपरिषद्को आकस्मिक बैठक बोलाएर प्रभावित क्षेत्रमा खोज उद्धार उपचारलाई तीब्र बनाउन निर्णय गर्यौं । साथै १५ वटा साथै १५ वटा प्रभावित स्थानीय तहलाई तीन महिनाका लागि विपद् सङ्कटग्रस्त क्षेत्र घोषणा गर्ने मृतकका परिवारलाई कानुन बमोजिम आर्थिक सहायता तत्काल उपलब्ध गराउने घाइते एवम् बिच्लीमा परेका व्यक्तिलाई तत्काल उद्धार गरी सुरक्षित स्थानमा सार्ने र यस कार्यका लागि नेपाली सेना र निजी क्षेत्रका हेलिकप्टर परिचार परिचालन गर्ने निर्णय गर्यौं ।
04:02
Speaker 1
साथै घाइतेको तत्कालीन निशुल्क उपचारको व्यवस्था स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालय नेपाली सेना र सरकारी अस्पतालले मिलाउने घर निवास गुमाएका व्यक्तिहरूलाई सुरक्षित स्थान सारी खानु बस्ने व्यवस्था मिलाउने अवरुद्ध अवरुद्ध हुन पुगेका पुगेको विद्युत् आपूर्ति दूरसञ्चार सडक, खानेपानीलगायत सेवा तत्कालीन सञ्चालनलाई व्यवस्था मिलाउने निर्णयसमेत भयो । दिउसो १ बजे प्रभावित क्षेत्रका संघीय सांसदहरूसँग छलफल गर्यौं ।
04:26
Speaker 1
तत्कालै सम्पर्कमा आउनुभएका स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूसँग टेलिफोनमार्फत पनि जानकारी लियौं । सम्माननीय सभामुख महोदय, तत्कालै नेपाली सेनाको ज्वाइन्ट अपरेसन कमिटी राष्ट्रिय विपद् जोखिम जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको क्विक एक्सन टिम र प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयको र्यापिड एक्सन टिममार्फत सूचना सङ्कलन, समन्वय र अनुगमन सुरु गर्यौं ।
04:46
Speaker 1
प्रभावित क्षेत्रमा खोजसँगै घाइतेको उद्धार गर्दै काठमाडौं ल्याएर उपचार सुरु गरियो । राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टर र वीर अस्पतालमा सबै बेड छुट्यायौं, ।
04:56
Speaker 1
अन्य सबै ठुला अस्पताललाई तयारी अवस्थामा रहन आग्रह गर्यौं । सरकारसँगै नेपाल स्काउट विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन नेपाल रेडक्रसलगायत सहकार्यमा मेडिकल टिमलाई प्रभावित क्षेत्रमा खटायौं ।
05:08
Speaker 1
आपतकालीन स्वास्थ्य सेवा औषधी रगत अभाव नहोस् भनेर रक्त सञ्चार सेवा केन्द्र बागमती र गण्डकी प्रदेशका स्वास्थ्य मन्त्रालयहरू नेपाल रेडक्रस सोसाइटी लाइन्स क्लब लगायत सँग समन्वय सुरु गरियो । दिउसो ३ बजे नै सूचना तथा सञ्चार मन्त्रीको टोली स्थल मार्ग हुँदै बाढी प्रभावित क्षेत्रमा लाग्यो ।
05:28
Speaker 1
त्यसता राज्यका सम्पूर्ण संयन्त्रबाट प्रभावित क्षेत्रको स्थिति बारे निरन्तर ब्रिफिङ्ग लिइरह्यौं । थप आवश्यक निर्णय गर्दै गयौं ।
05:36
Speaker 1
हर समय हामीले निर्णय कार्यान्वयन गर्दै गयौं । राति ७ बजेर ४० मिनेट ।
05:42
Speaker 1
प्रभावित क्षेत्रका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोष र प्रधानमन्त्री राहत कोषमा सहयोग रकम उपलब्ध गराउन सार्वजनिक आग्रह गरियो । हामीलाई प्रभावित क्षेत्रमा खोज उद्धार उपचार मात्र चिन्ता थिएन ।
05:56
Speaker 1
त्यस दिनदेखि घरबार बिन हुनुभएका हरूका लागि सुरक्षित व्यवस्थापन गर्नुपर्ने अर्को जिम्मेवारी थियो । घटना भएको दिन बुद्धवारध्य रातमै ८ ट्रक राहत सामग्री प्रभावित क्षेत्रमा पठायौं ।
06:08
Speaker 1
त्यसै दिन रातिसम्म प्रभावित क्षेत्रमा मोबाइल फोन प्रयोगकर्ताका लागि बस डेटा एसेमेस सेवा निशुल्क गर्यौं । बदौ ११ गते भोलिपल्ट बिहानै पूर्वाधार विकास मन्त्रीसहित टोली लिएर म आफै पनि स्थलमार्ग हुँदै प्रभावित क्षेत्रमा पुगी वस्तु स्थिति बुझेर आयो ।
06:25
Speaker 1
प्रभावित क्षेत्रमा बागमती प्रदेशका मुख्य मन्त्री पनि आफ्नो टोलीसहित हुनुहुन्थ्यो । प्रभावित क्षेत्रबाट फर्की लगत्तै सोही दिन मन्त्रिपरिषद्का सदस्यहरूसँग आपतकालीन छलफल गरी आवश्यक निर्णय लिइयो ।
06:37
Speaker 1
रसुवा र नुवाकोटका लागि ११ करोड रुपैयाँ धारीका लागि ५० लाख रुपैयाँ निकासा गर्यौं । विदेशी नागरिकको खोजी, उद्धार तथा कन्सुलर सहयोगका लागि आपतकालीन प्रतिकार्य टोली गठन गरियो ।
06:49
Speaker 1
प्रभावित जिल्लामा कार्यरत कर्मचारीलाई कार्यस्थल नछाड्न निर्देशन दियौं । खोज उद्धार उपचार र राहतलाई थप प्रभावकारी बनाउँदै लग्यौं ।
06:58
Speaker 1
त्यस दिन राती ८ बजेसम्म नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी सशस्त्र प्रहरी बल नेपालका गरी १३२ १३१३ ३ सुरक्षाकर्मी प्रभावित क्षेत्रमा परिचालन भइसक्नुभएको थियो । साथै ६९ उडानमार्फत ३५१ जनाको उद्धार गरिसकेको थियो ।
07:13
Speaker 1
उडानका क्रममा गम्भीर घाइते गर्भवती सुत्केरी बालबालिका ज्येष्ठ नागरिक अपाङ्गता भएका र भएकालाई प्राथमिकता दिएको थियो । प्रभावित ३५० जनालाई तत्काल बसोबास गराउन त्यस क्षेत्रमा विद्यालय त्यस क्षेत्रका विद्यालय तथा सार्वजनिक सामुदायिक भवनमा व्यवस्थापन गर्ने तर तयारी गरियो ।
07:30
Speaker 1
त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलस्थित राष्ट्रिय आपतकालीन गोवा गोदामघर नुवाकोटको बट्टार स्थित नेपाली सेनाको मैथिल ब्यारेक र धादिङको वैदिक ब्यारेकमा राहत सामग्री पठाएर प्राथमिकताका आधारमा प्रभावित क्षेत्रमा पठाउने व्यवस्था गरियो । विपत् व्यवस्थापनमा प्रयोग हुने फिल्ड अस्पतालसे त्रिशुली पठाइयो ।
07:47
Speaker 1
काठमाडौंमा सङ्कलन भएका थप दश ट्रक राहत सामग्री प्रभावित क्षेत्रमा पठाइयो । सोही दिन बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकबाट प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रीहरूको १ महिनाको पारिश्रमिक प्रधानमन्त्री र राहत तथा उद्धार कोषमा जम्मा गर्ने निर्णय गरियो ।
08:02
Speaker 1
प्रभावित क्षेत्रमा खोज उद्धार उपचार र राहत वितरणसँगै क्षतिग्रस्त भएका सडक प्रभावित क्षेत्रसँग जोड्ने प्रयास सुरु गरियो । सभामुख महोदय , अब म यो सम्मानित सदनलाई हालसम्मको स्थिति र सरकारको काम कारबाहीबारे विस्तृत जानकारी गराउन अनुमति माग्छु ।
08:19
Speaker 1
खोज तथा उद्धार घटना भए लगतै हामीले प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार कार्य तीव्र पारेका थियौं । केही बेर अघिसम्म ११ ९९३ जना मानिसहरूको उद्धार गरिसकेका छौं ।
08:30
Speaker 1
तर पनि ३९ १६ जना सम्पर्क विहीन हुनुहुन्छ । उद्धार गरेर विभिन्न अस्पतालहरूमा भर्ना गरिएका २९२ जना घाइतेमध्ये केही बेर अघिसम्म १४२ १८२ जना डिस्चार्ज भइसक्नुभएको छ ।
08:43
Speaker 1
बाँकी घाइते अरूको पनि स्वास्थ्यमा सुधार ल्याउन हाम्रो स्वास्थ्यकर्मीहरू लागिराख्नुभएको छ । उपचार तथा राहत हामीले काठमाडौंबाट विशेषज्ञसहितको टोली प्रभावित क्षेत्रका नागरिकहरूको उपचारका लागि पनि खटाइरहेका छौं ।
08:55
Speaker 1
उपचारसँगै प्रभावित क्षेत्रका नागरिकहरूलाई मनो परामर्श सेवा पनि उपलब्ध गराइरहेका छौं । साथै प्रभावित क्षेत्रमा कुनै पनि महामारी फैलिन नदिन विभिन्न अभियान चलाइरहेका छौं ।
09:06
Speaker 1
प्रभावित क्षेत्रमा रोगको रोकथामका लागि विभिन्न माध्यमहरूबाट सूचना प्रभाव समेत भइरहेको छ । विपद्पश्चात सरुवा रोग निगरानी तथा प्रतिकार्य योजना प्रभावकारी रूपमा लागु गर्न प्रदेश तथा स्थानीय तहहरूसँग उहाँका स्वास्थ्य अधिकारीहरूलाई आवश्यक तालिमसमेत प्रदान गरिरहेको छ ।
09:23
Speaker 1
हाल नुवाकोटका १९ वटा अस्थायी आश्रय स्थलहरूमा २६२६ ५३ जना प्रभावित नागरिकहरूले आश्रय तथा राहत प्राप्त गर्नुभएको छ । रसुवाका केही प्रभावित नागरिकहरूलाई पनि नुवाकोटको आश्रय तथा राहत उपलब्ध गराइरहेका रहेको अवस्था छ ।
09:38
Speaker 1
आर्थिक सहयोग परिचालन नेपाल सरकारले प्रधानमन्त्री दैविक प्रकोप उद्धार कोष र प्रधानमन्त्री राहत कोष मार्फत बाढी प्रभावितका लागि आर्थिक सहयोग जुटाइरहेको छ र यसमा सहयोग आउने क्रम बढ्दै छ । केही बेर अघिसम्म मात्र राहत कोषमा ७ अर्ब ८८ लाख ७ अर्ब ८८ लाख ५७ हजार २ सय ७ ७ रुपैयाँ जम्मा भएको छ ।
10:02
Speaker 1
हिजो मात्र उक्त कोषबाट राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणलाई १ अर्ब रुपैयाँ निकासा गरिएको थियो । त्यसमध्येबाट ६ करोड ६५ लाख ६ करोड ७५ लाख रुपैयाँ रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र तनौका गरी १५ वटा पालिकामा निकासा भइसकेको छ ।
10:21
Speaker 1
केही बेर अघिसम्म यो कोषमा ६ अर्ब ८६ ८८ लाख ७ हजार २७ रुपैयाँ मौजदात रहेको छ भने थप ६१ लाख ४१ हजार ७२ अमेरिकी डलर जम्मा भएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय सदभाव र सहयोग विपत्को यस गरिमा हामीलाई मित्र राष्ट्रहरूबाट टेलिफोन, पत्राचार सामाजिक सञ्जालमार्फत सदभावना सन्देश प्राप्त भइरहेको छ ।
10:44
Speaker 1
यसले हामीलाई अझै दृधताका साथ यो विपत्तीमा लड्न बल मिलेको छ । बाढी प्रभावित क्षेत्रका लागि अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले समेत सहयोगका हात बढाउनुभएको छ ।
10:54
Speaker 1
हालसम्म भारत, पाकिस्तान, श्रीलङ्का, बङ्गलादेश, चीन, अमेरिका, अस्ट्रेलिया संयुक्त अरब इमिरेट्स कतार स्वीट्जरल्याण्ड सिङ्गापोर, दक्षिण कोरिया, जापान, युके लगायतका मित्र राष्ट्रहरूले सहयोग गर्नुभएको छ । त्यसै गरी अन्तर्राष्ट्रिय विकास साझेदार एसियाली विकास बैङ्क, विश्व बैङ्क, युरोपियन युनियन र संयुक्त राष्ट्र सङ्घ लगायतले पनि सहयोग गरेको अवस्था छ ।
11:16
Speaker 1
अझै कतिपय मित्र राष्ट्र र सङ्घ संस्थाहरूले सहयोगको प्रतिबद्धता जनाउनुभएको छ । प्रभावित पूर्वाधार र पुनर्स्थापना प्रभावित क्षेत्रमा अवरुद्ध भएका सञ्चार सेवा दोस्रो दिनदेखि पुनर्स्थापना हुँदै हिजोसम्ममा हिजो सनमा ९५% सेवा पुनर्स्थापना भइसकेको छ ।
11:32
Speaker 1
सञ्चार सेवाको पहुँच भन्दा बाहिर भएका स्थलहरूमा हाल ३० ओटा स्याटलाइट फोनमार्फत सञ्चार भइरहेको छ । बाढीले भोटेकोशी त्रिशुली कोरिडोरमा सञ्चालित तथा निर्माणाधीन जलविद्युत् आयोजना र सौर्य परियोजनामा ठुलो क्षति पुर्याएको छ ।
11:47
Speaker 1
विद्युत् उत्पादन गरिरहेका ८ ओटा आयोजनामा २८१ मेगावाट र निर्माणाधीन ४ वटामा ३८८ मेगावाट क्षतिग्रस्त भएका छन् । जसमध्ये केही मात्रै मर्मत हुन सक्ने र त्यसका लागि ठुलो लगानी लाग्ने देखिएको छ ।
12:02
Speaker 1
बाढीका कारण ४ ४ ३११ बाढीका कारण ४ ३१.१ मेगावाट विद्युत् उत्पादन अवरुद्ध भएको छ । नुवाकोटमा वैकल्पिक प्रसारण व्यवस्थामार्फत ५% क्षेत्रमा विद्युत् सेवा पुनः प्रवाह गरिरहेका छौं ।
12:15
Speaker 1
धादिङमा धादिङमा ९८% विद्युत् सेवा पुनर्स्थापना भइसकेको छ । रसुवामा ४०% विद्युत् सेवा पुनर्स्थापना भइसकेको छ ।
12:22
Speaker 1
जलविद्युत् आयोजनामा आयोजना क्षेत्रमा उद्धार कार्यका लागि भारतीय चिनिया र कोरियन विज्ञ टोली परिचालन भइरहेको छ । बाढीका कारण गल्छी बेत्रावती रसुवागढी सडक र पृथ्वी राजमार्गको गल्छी मुग्लिङ खण्डको अधिकांश भाग क्षति भएको छ ।
12:38
Speaker 1
गल्छी, बेत्रावती रसुवागढी सडकको विद्युर्, बेत्रावती मैलुङ स्याफ्रुबेसी रसुवागढी खण्डको ४० किलोमिटर पूर्ण रूपमा र १६ किलोमिटर आंशिक क्षति भएको थियो । साथै पृथ्वी राजमार्गको कृष्ण भीड परे परिवारलगायतका क्षेत्रमा क्षति पुगेको छ ।
12:53
Speaker 1
पृथ्वी राजमार्गको गल्छी बैरेनी जरी खेत पोखरे, मुङ्गे, गलौँदी, खण्डमा लेदो हटाई यातायात सञ्चालन भइरहेको छ । बाढीका कारण ४८ वटा झोलुङ्गे पुल क्षति भएको छ ।
13:05
Speaker 1
जसमध्ये २० वटा मर्मत गर्न मिल्ने र २८ वटा नयाँ निर्माण गर्नुपर्ने देखिएको छ । प्रभावित क्षेत्रका ३१ वटा मोटरेवल पुल भएका छन् ।
13:16
Speaker 1
तीमध्ये २ स्थानमा बेलिब्रिज राख्ने प्रक्रिया सुरु भएको छ । गल्छी बेत्रावती सडकको गल्छी देवीघाट खण्डमा लेदो हटाई बेलिब्रिज निर्माणको क्रम क्रममा छ ।
13:27
Speaker 1
तादी देवी घाट बेलिब्रिज राख्ने तयारी भइरहेको छ । बेत्रावतीमा पनि हामीसँग उपलब्ध बेलिब्रिज राख्न सम्भव देखिएकोले काम सुरु भइसकेको छ ।
13:37
Speaker 1
थप २ ठाउँमा बेलिब्रिज राख्न सम्भाव्यता अन्त्य अध्ययन भइरहेको छ । बाढीका कारण क्षतिग्रस्त मुग्लिन नारायणघाट सडकको कृष्णवीर खण्ड भदौ महिनाभित्रै मर्मत सम्पन्न गरी सञ्चालनमा ल्याइने छ ।
13:50
Speaker 1
शब व्यवस्थापन पहिचान हुन नसकेको सब कानुनबमोजिम वैज्ञानिक प्रक्रिया पूरा गरी जमिन मुम्नी सुरक्षित रूपमा व्यवस्थापन गरिरहेका छौं । तर डिएनए लगायत अन्य पहिचानलाई सहयोग गर्ने आधारहरू सुरक्षित राखिएको छ ।
14:04
Speaker 1
यी सब डीएनए म्याचिङ पश्चात सम्बन्धित परिवारलाई हस्तान्तरण गरिने छ । पहिचान हुन हुन सोको सब परिवार र आफन्तलाई जिम्मा लगाइरहेको अवस्था छ ।
14:14
Speaker 1
केही बेर अघिसम्म ११ सै १४ सब फेला परेका छन् । जसमध्ये ९५ शबको सनाखत भई परिवारले बुझेका छन् ।
14:23
Speaker 1
जलवायु परिवर्तनको प्रभाव अचानक बेहोरेको यो ठुलो विपद्को क्षति व्यवस्थापनमा रात र जुट्दै गर्दा हाम्रो मनमा अर्को एउटा गहिरो प्रश्न पनि जन्मिएको छ । त्यो हामीमा अझ कसरी यो विपद् आइलाग्यो ।
14:38
Speaker 1
विज्ञहरूले रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको बाढी हिमालय क्षेत्रको हिम चट्टानले हिमपहिरोबाट सिर्जित र यस क्षेत्रकै ठूलो विपत्ति भएको बताएका छन् । यस घटनाले जलवायु परिवर्तनसँगै हिमालय क्षेत्रमा हामीले खेप्नुपरेको जोखिम बढ्दै गएको गम्भीर सङ्केत गरेको छ ।
14:54
Speaker 1
त्यसैले हामी त सचेत हुनै पर्छ । सँगसँगै हामीले जलवायु परव वर्तनका कारण भोग्नुपरेको विपदबारे अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय समक्ष बलियो गरी प्रस्तुत गर्नुपर्ने बेला आएको छ ।
15:06
Speaker 1
जलवायु परिवर्तन विश्वव्यापी योगदान हो । यसको असर न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन विश्व समुदायमा विश्व समुदायको साझा जिम्मेवारी रहेको बुझिएको छ ।
15:15
Speaker 1
सभामुख महोदय रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीका कारण सम्पर्कविहीन हुनुभएका नागरिकको खोजी जारी छ । घाइतेको उपचार जारी रहने छ ।
15:24
Speaker 1
घरबार बिहिन हुनु भएकाहरूका लागि तत्कालका लागि अस्थायी र दीर्घकालीन पुनर्स्थापना सरकारले गर्ने नै छ । कोही कतै छुट्नु हुने छैन ।
15:34
Speaker 1
यो बिचमा हामी विपद्सँग लडिरहँदा हामीमाथि केही प्रश्नहरू पनि उठेका छन् । समयमै बाढीको सूचना किन भएन भन्ने सन्दर्भमा मानव सभ्यतालाई भोगेको मध्ये यो ठुलो घटना हो ।
15:46
Speaker 1
यो विपत् पुर्यो विपत पूर्व अनुमानभन्दा बाहिरको कुरा हो । बाढी आउँदै गरेको सूचना पाएलगत्तै हाम्रा सुरक्षाकर्मीहरू स्थानीयलाई सतर्क बनाउन खटिनुभएको थियो ।
15:56
Speaker 1
त्यस बेला उहाँहरू समेत बेपत्ता हुनुभएको छ । नेपाल सरकारबाट लगभग ११ लाख ओटा एसेमेस टेलिफोन कलहरू ती ठाउँहरूमा गरिएको थियो र त्यसको सूचना आधि घण्टा अगाडि नै त्यहाँ बस्नुभएका सम्पूर्णलाई दिएको कुरा पनि जानकारी गराउन चाहन्छु ।
16:12
Speaker 1
सब व्यवस्था व्यवस्थापनमाथि प्रश्न उठेको सन्दर्भमा यो ठुलो विपतमा धेरै मानिसहरूको नदीको लेदोसहितको पानीमा परेर ज्यान गुमाउनुभयो । बाढीले वहाँहरूलाई शब उहाँहरू वहाँहरूको शबलाई फरक फरक ठाउँमा पुर्यायो ।
16:25
Speaker 1
हामीले कानुनी र वैज्ञानिक आधारलाई टेकेर तत्काल पहिचान हुन नसकेका सब मात्रै डीनलगायत पहिचान हुने आधारहरू सुरक्षित राखि जमिनमुनि व्यवस्थापन गरेका हौं । पछि दिएन मिल्ना साथ ती सब सम्बन्धित परिवारलाई जिम्मा लगाइने छ ।
16:40
Speaker 1
त्यसपछि उहाँहरूले आआफ्नो धर्म संस्कृतिअनुसार अन्तिम संस्कार उहाँहरूले गर्नुहुने नै छ । त्यसैले यस विषयमा भ्रम मान्नुपर्न सबैलाई अनुरोध पनि गर्न चाहन्छु ।
16:50
Speaker 1
उद्धारका लागि विदेशी सहयोगको सन्दर्भमा यति ठुलो विपत पर्दा हामीले अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग नलिने भन्ने कुरा नै आउँदैन । प्रभावित क्षेत्रमा आवश्यकताअनुसार सहयोग लिन सुरुदेखि नै हामीले अन्तर्राष्ट्रिय मुलुकहरूसँग समन्वय गरेकै थियौं ।
17:04
Speaker 1
प्रक्रियासमेत छोटो गराएर हामीले अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग लिन लिने प्रयास गरेका थियौं । मित्रराष्ट्र चीन र भारतबाट उहाँहरूले टेक्निसिनहरू पठाउनुभएकै थियौं ।
17:13
Speaker 1
उहाँहरूले सुरुकै दिनदेखि पहिलो दिन दोस्रो दिन पनि रेकी गरिराख्नु भाथ्यो । हवाईमार्फत त्यो एरियामा अहिले कस्तो क्षति भएको छ ।
17:22
Speaker 1
त्यहाँ पुग्न सकिन्छ कि सकिँदैन भन्ने कुरा उहाँहरूले रेकी गरिसकेर अनुगमन गरेर अहिले तत्काल र्अवस्था छैन । तुरुन्तै हो लिन सक्दैनौं ।
17:32
Speaker 1
जुन बेला र लिन सकिने छ । त्यतिबेला नै भारतको अथवा चीनको टेक्निसियनहरु नेपाली टेक्निसियन आर्मी उहाँहरू चाहिँ पुग्ने अवस्था भएपछि मात्रै पुग्नुभएको हो ।
17:42
Speaker 1
यो चाविशेष अवस्था हो । त्यहाँ निर भएको हिलो लेदोमा एक्स्काभेटर मात्रै नभएर आर्मी, सशस्त्र प्रहरीका व्यक्तिहरू पनि अडिने ठाउँ थिएन ।
17:52
Speaker 1
त्यही भएर उहाँहरूले सम्भव भएसम्म सुतेर त्यहाँसम्म पुग्ने प्रयास गर्नुभएको थियो । एक्साभेटरलाई अडिने ठाउँ हेलिकप्टरलाई ल्यान्ड हुने ठाउँ भएपछि मात्रै त्यहाँनिर कार्यहरू त्यहाँनिर उद्धार कार्यहरू सुरु गरिएको ।
18:05
Speaker 1
विपतको बेला संघीय सरकार प्रदेश र स्थानीय सरकारसँग समन्वयको सन्दर्भमा सुरुवातदेखि नै हामी प्रदेश सरकारसँगै स्थानीय सरकार र जनप्रतिनिधिहरूसँग निरन्तर संवाद भइरहेको थियो । हामी प्रभावित क्षेत्रमा जाँदा बागमती प्रदेशका मुख्य मन्त्रीसहित टोलीसँग छलफल पनि गरेका थियौं ।
18:21
Speaker 1
त्यसपछि राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण व्यवस्थापन प्राधिकरणले उहाँहरूलाई छलफल गरी विपद् व्यवस्थापनमा आफ्नो जिम्मेवारी अझै गम्भीरतापूर्वक निर्वाह गर्ने निर्णय भएको थियो । र साथसाथै त्यहाँ अहिले नेलमा फस्नुभएको विषयमा पनि धेरै चर्चा आएको हुँदाखेरि यो नेलमा आएको विपत्ति विशेष किसिमको छ ।
18:39
Speaker 1
विश्वभरि टनेलमा कुनै विपत् आउँदाखेरि विश्वभरि पाइने एक्सपोर्टहरू तनेल आउने पहिरोलाई पन्छ्याएर उद्धार गर्न एक्सपोर्ट विश्वभर नै रहेको छ । तर यो चाहिँ फरक किसिमको किन हो भन्दाखेरि यो पहिरोले प्रभावित भएको हो अथवा पहिरोले थुनिएको ट नै हैन ।
18:57
Speaker 1
यो बाढी भित्र पसेर बाढीसहित सँगसँगै हिलो बाटोहरूले पूरै कम्पिलिटली पूर्ण रूपमा थुनिएका टनेल हुन् । यससम्बन्धी काम गर्नलाई एकदमै ठुलो एक्स्पोज कुनै देशहरूसँग पनि थिएन ।
19:08
Speaker 1
हामीसँग पनि एकदमै तत्कालै गर्न सकिने टेक्नोलोजी अहिलेसम्म कोही सम्म पनि छैन । विभिन्न राष्ट्रहरूमा जति उद्धार भएका थिएँ ।
19:17
Speaker 1
त्यो भन्दा यो एकदमै बिल्कुलै फरक किसिमको अवस्था हो र त्यसको लागि जुन बेलामा पायक पर्छ । जति बेला मौसमले दिन्छ ।
19:27
Speaker 1
जतिबेला त्यो हिलो थोरै सुक छ । जतिबेला त्यहाँ निर हड्दिने ठाउँ हुन्छ र मान्छेहरू पस्न सक्ने त्यसलाई ब्रेक गर्न सक्ने ठाउँहरू हुन्छ ।
19:37
Speaker 1
त्यो बेला मात्रै गर्न सकिन्छ र एउटा टनेलमा एकैचोटि ४५ ओटा २० ओटा एक्साभेटर किन लागिएन भन्ने जस्तो पनि कुरा आएको थियो । त्यो एउटा टनेलमा एकचोटीमा एउटा दुइटा भन्दा धेरै कस्काेटरले काम पनि गर्न सक्दैन ।
19:53
Speaker 1
त्यसको एउटा सीमा छ । त्यो सीमाभन्दा बाहिर गएर अथवा एकैचोटि बाहिर बाहिर ती रहेको
20:00
Speaker 2
स्काभेटर लगाएर पनि गर्न सकिने थिएन । हामीले चिन्ता लिइरहेको विषय त्यो किन बन्यौं भन्दाखेरि हामीलाई धेरै मान्छेहरूलाई हामी घर बस्दाखेरि अथवा गर्नुपर्न विदुरमै पुगेर हेर्दा पनि त्यही ठाउँको त्यही तेलकै मुखको अवस्था कस्तो छ थाहा हुँदैन ।
20:16
Speaker 2
अनि हामी गुगल गर्छौं आईलाई सोध्छौं । आफ्नो साथी भएको जियोलोजिस्ट हुनुहुन्छ भन्ने उहाँहरूलाई सोध्छौं, जिओटेघरलाई सोध्छौं ।
20:23
Speaker 2
विभिन्न देशमा काम गरिराख्नुभएक इन्जिनियरहरूलाई सोध्छौं । र त्यो सोधेको आधारमा बुझेको आधारमा नै हामीले प्रक्रिया दिएका छौं ।
20:31
Speaker 2
यसको लागि विभिन्न सोसियल मिडियामा विभिन्न पत्रपत्रिकामा जुन गुनासो आएको छ । त्यो हामी पूर्ण रूपमा बुझ्छौं ।
20:39
Speaker 2
हामी त्यो गुनासो आएर हामी विचलित पनि भएका छैनौं । किनभने तपाईंहरूलाई जति जानकारी थियो ।
20:46
Speaker 2
त्यही जानकारीको आधारमा प्रप्रतिक्रिया दिनुभाको छ । त्यसको लागि हामी विचलित भएका छैनौं ।
20:52
Speaker 2
हामीले गर्ने काम नेपाली सेनाले गर्ने काम सशस्त्र प्रहरीले गर्ने काम नेपाल प्रहरीले गर्ने काम सबैले गर्ने काम गरिनै राख्नुभएको छ र खरिपया सकिन्छ भने वहाँहरूलाई अझै प्रोत्साहन दिनलाई चाहिँ मद्दत गर्नुहोला । उहाँहरूलाई चाहिँ यो काम भएन ।
21:09
Speaker 2
त्यो काम भएन भन्दा पनि उहाँहरूलाई चाहिँ प्रोत्साहन गर्नेतर्फ चाहिँ हाम्रो सम्पूर्ण निकायहरू लाग्नुपर्छ भन्ने कुरा पनि अनुरोध गर्न चाहेँ । सभामुख महोदय विपदप्रस्चात खोज उद्धार उपचार राहत र व्यवस्थापनदेखि पुनर्स्थापनाको चरणमा खटिनुहुने सम्पूर्ण सुरक्षाकर्मी, राष्ट्रसेवक कर्मचारी, मन्त्रिपरिषद्का सदस्यहरू, प्रदेश तथा स्थानीय सरकार, राजनीतिक दल, जनप्रतिनिधि, स्थानीय स्वयम्सेवी संस्थाहरू आम नागरिक मित्र राष्ट्र अन्तर्राष्ट्रिय सङ्घ संस्थालगायत सम्पूर्ण सरोकारवालाहरूप्रति
21:34
Speaker 2
व्यक्त गर्दै आगामी दिनमा पनि निरन्तर साथ र सहयोगको आग्रह गर्दछौं । सरकार हिजो पनि तपाईंहरूसँग थियो ।
21:43
Speaker 2
आज पनि छ र भोलि पनि रहने छ । धन्यवाद ।
