00:00
रुबी कुमारी
धन । समय ५ मिनेट ।
00:01
रुबी कुमारी
त्यसपछि गोविन पन्ती
00:11
आनन्दबहादुर चन्द
सम्माननीय सभामुख महोदय, विश्वमा सफ्टवयर क्लाउड र डिजिटल सर्भिसको प्रतिस्पर्धा जारी नै छ । हहिले एउटा नयाँ स्ट्राटेजिक डोमिन सिर्जना गरेको छ ।
00:22
आनन्दबहादुर चन्द
जहाँ कम्प्युटिङ पावर डाटा मोडल्स र टाइलेटका लागि अभूतपूर्व प्रतिस्पर्धा र अवसर सिर्जना गरेको छ । हिजो र अस्ति २ दिन बिदा भएको हुँदा मैले संसारमा आमा के कुरा भइराखेको छ भनेर यसो अध्ययन गर्ने जमर्को गरेँ गुगल स्कलर खोलेँ र सबैभन्दा बेस्ट आर्टिकल अथवा बुक च्याप्टर के छ भनेर हेरे र एउटा रिसर्च भेटे सेप्टेम्बर २७ मा जनफकिन्स विश्वविद्यालयकी प्रोफेसर जिग्ल हाडफिल्ड र एमईटीको इकोनोमिक् एन्डको ले द इकोनोमिक्स अफ ट्रान्सफर्मेटिभ एआईको च्याप्टर नम्बर इकोनोमी अफ एआई एजेन्सीले महत्त्वपूर्ण प्रश्न उठाएका उठाएको देखेँ ।
01:02
आनन्दबहादुर चन्द
जब आई स्वयम्ले आर्थिक एजेन्ट बन्न सुरु गर्छ । त्यसपछि त्यसले बजार कम्पनी र राज्यका संस्थाहरूलाई कसरी बदल्न सक्छ ।
01:12
आनन्दबहादुर चन्द
फेरि मैले हेरेँ । त्यसो हो भने अब नेपाल कहाँ रहेछ ।
01:18
आनन्दबहादुर चन्द
र त्यो खोज्दै गर्दाखेरि एक्स्पोर्ट इन्साइटको २४ को गभर्मेन्ट एआई रेडिनेस इन्डेक्समा नेपालको को ३.३४ रहेको भेटे र हाम्रो स्थान ५० औं स्थानमा रहेको देखेँ । फेरि मेरो आँखा छिमेकी मुलुक भारततर्फ लाग्यो र मैले भारतको हेर्दै भारतको डाटा हेर्दाखेरि छिमि मुलुक भारतले ५ वर्षका लागि करिब १०० ३१ करोड भारतीय रुपैयाँको इन्डिया आई मिसन अगि बढाएको रहेछ ।
01:48
आनन्दबहादुर चन्द
जुन २०२६ सम्म सर्ड या इन्फ्रास्ट्रक्चरमा ४५ हजार भन्दा बढी प्रोसेसिङ युनिट जीपीयू उपलब्ध गराइसकेको रहेछ । इन्डिजिनियस फाउन्डेसन मोडल्स डाटासेट रिसर्च र फेलोसिपमा पनि ठुलो लगानी भइरहेको रहेछ ।
02:02
आनन्दबहादुर चन्द
म नेपालले भारतसँग प्रतिस्पर्धा गर्नुपर्छ भनिरहेको छैन । तर हामीले डिरेक्सन स्पिड र डिसपिलिन प्रतिस्पर्धा त गर्न सक्छौं भन्ने सोचेँ ।
02:12
आनन्दबहादुर चन्द
त्यसपछि म नेपालको पोलिसी तिर गए । नेपाल सरकारले नेशनल आई पोलिसी ल्याएको छ ।
02:17
आनन्दबहादुर चन्द
नेशनल एआई सेन्टर स्थापना गरेको छ । सो बनिन आई कम्प्युट सेन्टर पनि स्थापना गरेको घोषणा गरेको छ ।
02:24
आनन्दबहादुर चन्द
म सरकारलाई यस निर्णयको लागि स्वागत गर्न चाहन्छु । तर सभामुख महोदय घोषणा त गन्तव्य होइन नि ।
02:31
आनन्दबहादुर चन्द
यो त यात्राको सुरुवात मात्रै हो । त्यसपछि मैले हाम्रो साइन्स एन टेक्नोलोजी मिनिस्ट्रीको वेबसाइट खोले ।
02:42
आनन्दबहादुर चन्द
एउटा राम्रो कुरा भेटे । त्यसमा इन्फर्मेसन अथवा सूचना अथवा हामीले सम्पर्क गर्दाखेरि कम से कम इन्फो एटदरेट भन्ने इमेल चाहिँ रहेछ ।
02:51
आनन्दबहादुर चन्द
सरकारका कर्मचारीहरूले इन्फो एटदरेट मन्त्रालयका इमेल कति प्रयोग गर्छन् । त्यो मलाई थाहा छैन ।
02:57
आनन्दबहादुर चन्द
तर कम से कम त्यसमा भेटे खुसी लाग्यो र त्यसपछि खोजे के साइन्स न टेक्नोलोजी मिनिस्ट्रिले नेशनल या प्लान एक्सन प्लान सार्वजनिक गरेको छ भनेर खोजे र सँगसँगै यस वर्षको बजेट कम्पुकपासिटी, रिसर्चर, ट्रेनिङ्ग नेपाली डाटासेट, लिट्रेसी टार्गेट साइबर सेकुरिटी इन्भेस्टमेन्ट, इन्स्ट्रि र स्टार्ट अप पाटेसन जस्ता मेजरेबल, माइस्टोनरू छ कि छैनन् भनेर हेरे र कताकता अलि नभेटेको जस्तो लाग्यो । फेरि म विश्वविद्यालयतिर गएँ ।
03:31
आनन्दबहादुर चन्द
विश्वविद्यालयले स्टिर इन्जिनियर प्रोड्युस गरेको जस्तो देखियो । र अहिले त्रिभवन विश्वविद्यालय लगायतका अरू विश्वविद्यालयहरू तिर जाँदाखेरि विश्वविद्यालय र विश्वविद्यालयमा सेन्टरफोर एआई एन्ड मसिन लर्निङ बनाउनुको सट्टा बीबीजस्ता प्रोग्राम बाढ्न तल लिनु भएको देखेँ ।
03:49
आनन्दबहादुर चन्द
र फेरि म रिसर्च तिर गएँ । मैले युजीसीलगायत विश्वविद्यालयका अरू रिसर्चहरू पनि हेरे ।
03:54
आनन्दबहादुर चन्द
केही हाम्रो विश्वविद्यालय हाम्रा इन्भेस्टर ग्रान्टको मेसिनहरू मसिन लर्निङ आई जस्ता कुराहरूमा रिसर्च गरिराको छ । तर दुर्भाग्य एकदमै थोरै अथवा त्यो रिसर्च नै भेट्न सकेन ।
04:07
आनन्दबहादुर चन्द
फेरि म स्कुलतिर गएँ । के हाम्रो सरकारले अब अर्को वर्ष भए पनि एआई, मसिन लर्निङ, रोबोटिक जस्ता कोर्सहरू राख्न खोजिरा छ ।
04:17
आनन्दबहादुर चन्द
मैले फ्युचर अफ जप रिपोर्टस पढे फ्युचर अफ जप रिपोर्टस सबैभन्दा माथि रोबोटिक्स, आई नै थियो र मैले हाम्रो पाठ्यक्रम हेर्दाखेरि शिक्षा मन्त्रालयको कुरा हेर्दाखेरि त्यसमा पनि कता कता नमिलेको जस्तो लाग्यो र राष्ट्रसेवक कर्मचारीलाई सरकारले के अस्पिलिङ गर्दै छ त अब मसिन लर्निङको ट्रेनिङ दिरा छ र हाम्रो समय घटाएर सेवा प्रवाहमा हामी काम गरे राख्छौं । त्यो पनि काम भइरहेको भए पनि त्यसमा पनि मैले खासै सूचना पाउन सकेन ।
04:48
आनन्दबहादुर चन्द
त्यसैले सभामुखज्यूमार्फत म नेपाल सरकारलाई के अनुरोध गर्न चाहन्छु भने अब प्रत्येक मन्त्रालयले आफ्नो क्यालेन्डर बनाओस् । त्यो
05:00
आनन्दबहादुर चन्द
क्यालेन्डरमा उसले गर्ने काम हामीले पनि देख्न सकौं र त्यो काम कहिले हुन्छ । कसरी हुन्छ र मेजरेबलआउटकमसहरू के हो ?
05:07
आनन्दबहादुर चन्द
त्यो कुराहरू सबैलाई स्वीकृत गराउन भन्न चाहन्छु । धन्यवाद ।
