00:00
डोलप्रसाद अर्याल
माननीय सदस्यहरू, अब प्रतिनिधि सभा नियमावली २०७३ को परिच्छेद ८ बमोजिमको प्रश्नोत्तर कार्यक्रम प्रारम्भ हुन्छ । आज परराष्ट्र मन्त्रालय र भूमि व्यवस्था सहकारी संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयसँग सम्बन्धित मौखिक प्रश्नको उत्तर दिने कार्यक्रम रहेको छ ।
00:18
डोलप्रसाद अर्याल
माननीय सदस्यहरू, माननीय मन्त्रीले उत्तर दिनुभएपछि प्रश्नकर्ता माननीय सदस्यहरूले चाहेमा आफ्नो प्रश्नसँग सम्बन्धित विषयमा केन्द्रित रही १ मिनेटभित्र पूरक प्रश्न सोध्न सक्नुहुने बेहोरा समेत जानकारी गराउँछु । माननीय सदस्यहरू, अब परराष्ट्र मन्त्रालयसँग सम्बन्धित प्रश्नोत्तर कार्यक्रम प्रारम्भ हुन्छ ।
00:38
डोलप्रसाद अर्याल
अब म माननीय परराष्ट्र मन्त्री शिशिर खनाललाई रोष्ट्रममा आउन आग्रह गर्दछु । माननीय
00:58
डोलप्रसाद अर्याल
सदस्यहरू, अब प्रश्नकर्ता माननीय सदस्य सिता थपलियालाई आफ्नो प्रश्न सोध्न अनुमति दिन्छु । प्रश्न नम्बर १२
01:13
सिता थपलिया
सम्माननीय सभामुख महोदय, परराष्ट्र मन्त्रीज्यूलाई म प्रश्न सोध्न चाहन्छु । परराष्ट्र मन्त्रीज्यू ज्यू तपाई आफै भारत भ्रमणको क्रममा विपक्षी वार्तामा सरकारसँग पुरानो ब्याकेज नभएको अभिवृद्धि दिनुभएको थियो ।
01:29
सिता थपलिया
पुरानो ब्यागेज भनेको के हो । विगतमा सरकारले गरेको कुनको निर्णय ब्यागेज हो ।
01:35
सिता थपलिया
लिफुले कालापानी लिबिया धोरा, समेटिएको नक्सालाई संविधानमा समावेश गर्ने निर्णय पुरानो ब्यागेज हो । विगतमा सरकारका परराष्ट्र नीतिमा के कस्ता गल्ती भए मन्त्री र मन्त्रालयको धारणा के हो ।
01:50
डोलप्रसाद अर्याल
माननीय सदस्यहरू, अब माननीय परराष्ट्र मन्त्री शिश्रीखण्णालाई उक्त प्रश्नको उत्तर दिन अनुमति दिन्छु ।
01:57
शिशिर खनाल
सम्माननीय सभामुख ज्यू । माननीय सदस्यज्यूहरू, यस सम्मानित सदनमा माननीयज्यूहरूले उठाउनुभएको परराष्ट्र मन्त्रालयसँग सम्बन्धित विविध प्रश्नहरूको जवाफ दिने क्रममा आज माननीय श्री सिता थपलियाज्यूले संघीय संसद सचिवालय प्रतिनिधि सभा प्रश्न व्यवस्थापन शाखामा २०८३ साउन २६ गते दर्ता गराउनुभएको मेरो भारत भ्रमणका बखत दुईपक्षीय वार्तामा वर्तमान सरकारसँग पुरानो ब्याग नभएको सन्दर्भ सम्बन्धी प्रश्नको जवाफ दिन चाहन्छु ।
02:29
शिशिर खनाल
वर्तमान सरकार नेपालको सार्वभौमसत्ता, भौगोलिक अखण्डता, राष्ट्रिय सुरक्षा र दीर्घकालीन राष्ट्रिय हितलाई केन्द्रविन्दुमा राखेर परराष्ट्र नीति सञ्चालन गर्न पूर्ण प्रतिबद्ध रहेको बेहोरा म पुनः उल्लेख गर्न चाहन्छु । नेपालले छिमेकी एवम् मित्र राष्ट्रहरूसँगको सम्बन्धलाई सदैव उच्च प्राथमिकतामा राख्दै आएको छ ।
02:50
शिशिर खनाल
दुईपक्षीय सम्बन्धलाई थप मजबुत बनाउने दिशामा उच्चस्तरीय भ्रमणहरूको महत्त्वपूर्ण भूमिका रहछ । यसै क्रममा मैले ५ देखि ७ जुन २०२६ सम्म मित्रराष्ट्र भारतको र १४ देखि १७ जुन २०२६ सम्म मित्रराष्ट्र चीनको औपचारिक भ्रमण सम्पन्न गरेको विषयमा यस सम्मानित सदनलाई जानकारी गराइसकेको छु ।
03:14
शिशिर खनाल
भारतको औपचारिक भ्रमणको क्रममा मैले व्यक्त गरेको ओल्ड ब्यागेज पुरानो बोध सम्बन्धी धारणालाई सही सन्दर्भ र कूटनीतिक अर्थमा बुझ्न आवश्यक छ । सर्वप्रथम त ओल्ड व्यागेजको स्पष्ट अर्थ र प्रयोग भएको सन्दर्भ उल्लेख गर्न चाहन्छु ।
03:32
शिशिर खनाल
ब्यागेज शब्दले स्वाभाविक रूपमा नकारात्मक बोझ वा विगतको अवरोध नेगेटिभ कनोटेसनलाई जनाउँछ । उक्त भनाइको सन्दर्भ र तात्पर्य विगतमा देखिने गरेको आन्तरिक राजनीतिक धुर्वीकरण इन्टर्नल पोलटिकल पोलोराइजेशन तथा परराष्ट्र नीति र कूटनीतिको सङ्किर्ण राजनैतिक अस्त्रीकरण प्रयोकियल पोलिटिकल विपनाइजेसन अफ फरेन पोलिसी र डिप्लोमेसीबाट मुक्त हुनुहो ।
04:01
शिशिर खनाल
तर यो अभिव्यक्तिको राज्य र सरकार निरन्तर उत्तराधिकारीवाला संस्था हो भन्ने स्थापित राजनीतिक मान्यता वा राज्यको विरासत लेगेसी विपरित अर्थ लगाउनु अत्योक्तिपूर्ण हुन जान्छ । छिमेकी मुलुकहरूसँगको सम्बन्धलाई आन्तरिक राजनीतिक लाभहानीको औजार बनाउने गलत अभ्यास नै विगतको बोझ हो ।
04:25
शिशिर खनाल
जसलाई त्यागेर अगि बढ्न वर्तमान सरकार दृढ छ भन्ने स्पष्ट सन्देश दिन खोजिएको बेहोरा म अनुरोध गर्न चाहन्छु । यो अभिव्यक्ति मुलुकको गरिमामय इतिहास राष्ट्रिय विरासत सार्वभौमसत्ता, भौगोलिक अखण्डता स्वाधीनता राष्ट्रिय हितको रक्षा तथा ऐतिहासिक दस्तावेजहरू स्टेटस स्टोरक लेगेसी संरक्षणप्रति लक्षित होइन ।
04:51
शिशिर खनाल
लिपुलेक, कालापानी र लिम्पियाधुरा समिटिएको नेपालको राजनीतिक नक्सा र त्यसलाई अनुमोदन गर्ने संविधान संशोधन संशोधन
05:00
शिशिर खनाल
को सर्वसम्मत निर्णय तथा समग्र नेपाली जनताको साझा राष्ट्रिय सङ्कल्प हो । यो हाम्रो संवैधानिक र सार्वभौम दस्तावेज हो ।
05:09
शिशिर खनाल
जसलाई कुनै पनि सन्दर्भमा बोझ मान्न सकिँदैन । मुलुकको स्वतन्त्रता, सार्वभौमिकता, भौगोलिक अखण्डता राष्ट्रिय एकता स्वाधीनता सिमानाको रक्षा र स्वाभिमानलाई अछुण्ण राख्ने विषय कुनै पनि सरकारको सर्वपरी एवम् स्थायी जिम्मेवारी हुने आउने बेहोरा अनुरोध गर्न चाहन्छु ।
05:30
शिशिर खनाल
वर्तमान सरकार कुनै पनि पूर्वाग्रह सङ्खी्णता र अनावश्यक अविश्वासको बन्दी नभनी पारस्परिक समानता, सम्मान, विश्वास र आर्थिक साझेदारीका आधारमा छिमेकी र मित्र राष्ट्रहरूसँगको सम्बन्धलाई रूपान्तरणकारी दिशा दिन चाहन्छ । राष्ट्रिय हितलाई सर्वपरी राख्दै स्पष्ट परिपक्क र परिणमा मुखी कूटनीतिमार्फत मुलुकको आर्थिक समृद्धि हासिल गर्नु नै वर्तमान सरकार र परराष्ट्र मन्त्रालयको स्पष्ट दृष्टिकोण रहेको बेहोरा अनुरोध छ ।
06:02
शिशिर खनाल
सम्माननीय सभामुखज्यू, माननीय सदस्यज्यूहरू, अन्त्यमा माननीय सदस्यज्यूहरूलाई परराष्ट्र मन्त्रालयसँग सम्बन्धित काम कारबाहीको बारेमा उठाउनुभएको महत्त्वपूर्ण जिज्ञाछ सुझाव तथा कृष्ट पोषणको लागि धन्यवाद ज्ञापन गर्न चाहन्छु । धन्यवाद ।
06:22
शिशिर खनाल
माननीय मन्त्री आसन ग्रहण गर्न सक्नुहुन्छ ।
