00:00
डोलप्रसाद अर्याल
प्रथम माननीय सदस्य राजीव खत्री । त्यसपछि माननीय सदस्य रमेश कुमार मल्ल माननीय सदस्यहरूलाई वेटिङ चियर प्रयोग गरिदिन आग्रह गर्दछु ।
00:28
राजीव खत्री
सम्माननीय सभामुख महोदय, आज हामी बालबालिकासम्बन्धी ऐन, २०७५ लाई संशोधन गर्न बनेको विधेयक, २०८३ माथि छलफल गर्दै छौं । यो केवल कानुनी दफा संशोधन गर्ने विषय होइन ।
00:43
राजीव खत्री
यो हाम्रो समाजले बालबालिकालाई कसरी हेर्छ । उनीहरूको स्वतन्त्रता, सुरक्षा, सम्मान र भविष्यलाई राज्यले कुन दृष्टिकोणबाट ग्रहण गर्छ भन्ने आधारभूत प्रश्न पनि हो ।
00:53
राजीव खत्री
हामीले पूर्वीय दर्शनले बालबालिकालाई केवल संरक्षण गर्नुपर्ने कमजोर अवस्था मात्रै मानेको छैन । सम्भावनाको सबैभन्दा जीवन्त अवस्था मानेको छ ।
01:03
राजीव खत्री
भगवान कृष्णको बाललीला यसको सुन्दर उदाहरण हो । कृष्णको बाल्यकालमा खेल, जिज्ञासा सहज सृजनशीलता स्वतन्त्रता थियो ।
01:11
राजीव खत्री
गोठालाहरूसँग खेल्ने मक्खन चोर्ने यमुना किनारमा रमाउने कृष्णलाई हामीले केवल अनुशासनको घेरा भित्र मात्रै राखेनौं । त्यसरी सम्झँदै नौं ।
01:21
राजीव खत्री
उनको बाल्यकाल एउटा गैरो सन्देश दिन्छ । बालबालिकालाई सुरक्षित राख्नु भनेको उनीहरूको स्वाभाविक स्वतन्त्रता र व्यक्तित्वलाई बन्दी बनाउनु होइन ।
01:30
राजीव खत्री
महाभारतको पाण्डव र कौरवको बाल्यकालले पनि बाल मनोविज्ञान र वातावरणले व्यक्तित्व निर्माणमा पार्ने प्रभाव देखाउँछ । एउटै राज परिवारमा हुर्केका उनीहरूको सम्बन्ध प्रतिस्पर्धा शिक्षा र पारिवारिक वातावरणले उनीहरूको भविष्यलाई प्रभावित गरियो ।
01:45
राजीव खत्री
यसले हामीलाई सम्झाउँछ । बालबालिकाको भविष्य उनीहरू जन्मिएको परिवार सामाजिक अवस्था वा तत्कालीन परिस्थितिले मात्रै निर्धारण गर्नुहुँदैन ।
01:54
राजीव खत्री
राज्य र समाजले उनीहरूलाई समान अवसर, न्यायपूर्ण वातावरण र सुरक्षित विकासको अधिकार दिनुपर्छ । त्यसैले बालबालिकासम्बन्धी कानुन बनाउँदा हाम्रो दृष्टिकोण बालबालिकालाई नियन्त्रण गर्ने भन्दा बालबालिकाको अधिकार स्वतन्त्रता र सम्भावनाको संरक्षण गर्ने हुनुपर्छ ।
02:12
राजीव खत्री
१२ वर्ष मुनिका बालबालिकालाई फौजदारी दायित्वबाट मुक्त गर्ने प्रस्ताव बाल न्याय प्रणालीलाई बाल मैत्री बनाउने प्रयास जोखिमपूर्ण काममा बालबालिकाको प्रयोग रोक्ने व्यवस्था गोपनीयताको संरक्षण तथा बाल सुधार गृहको सुधार जस्ता विषय यही मान्यतासँग जोडिन्छ । तर कानुन कागजमा मात्र बाल मैत्री भएर पुग्दैन ।
02:33
राजीव खत्री
बाल सुधार गृह न्याय प्रणाली स्थानीय तह विद्यालय परिवार र राज्यका सबै संयन्त्र व्यवहारमै बाल मैत्री हुनुपर्छ । अनाथ व्यवहारिसे र जोखिममा रहेका बालबालिकाको पहिचान र संरक्षणमा समेत स्पष्टता आवश्यकता छ ।
02:45
राजीव खत्री
अन्तत कृष्णको बाल लिलाले हामीलाई बाल्यकालको स्वतन्त्रता सम्झाउँछ भने पाण्डव गौरवको कथा बाल्यकालमा प्राप्त वातावरणले भविष्य निर्माण गर्ने कुरा सम्झौँ । त्यसैले प्रस्तावित विधेयकलाई बालबालिकाको सुरक्षा मात्रै होइन ।
02:59
राजीव खत्री
स्वतन्त्रता गरिमा समानता, न्याय र उज्जल भविष्य सुनिश्चित गर्ने कानुनी आधारको रूपमा हेर्दै आवश्यक सुधारसहित अगाडि बढाउनुपर्छ । यसै भावनाका साथ बालबालिकासम्बन्धी ऐनको पहिलो संशोधन दोस्रो संशोधन विधेयक, २०८३ माथि गम्भीर तथ्यपरक र बालबालिकाको सर्वोत्तम हित केन्द्रित छलफल होस् भन्ने प्रस्ताव राख्छु ।
03:23
राजीव खत्री
धन्यवाद ।
