00:00
रुबी कुमारी
सदस्य बाला वती शर्मा । त्यसपछि माननीय मर्दा बहादुर थापा ।
00:12
बलवती शर्मा
सम्माननीय सभामुख महोदय, बालबालिकासम्बन्धी ऐन, २०७५ लाई संशोधन गर्न बनेको विधेयक, ३ माथि आफ्ना धारणा राख्न गइराखेको छु । यो विधेयक चाहिँ बालबालिकाको सर्वोत्तम हित कायम गर्न कानुनको विवादमा परेका बालबालिकालाई संवेदनशील बालबालिकालाई न्याय दिलाउन ।
00:30
बलवती शर्मा
बाल मैत्री बनाउन ल्याइएको भनेर भनिएको छ । मैले यसका सकारात्मक मर्जलाई समर्थन गर्दै म के भन्छु भने अगि समीक्षा बासकोटा हाम्रो कानुन समितिको सभापतिले पनि भन्नुभएको छ ।
00:40
बलवती शर्मा
बाल सुधार गृह हामीले त्यसलाई अवलोकन पनि गरेका छौं । यो बाल सुधार गृहको स्थिति दयनीय छ ।
00:46
बलवती शर्मा
क्षमताभन्दा धेरै राखिएको छ । सबै प्रकृतिका एवम् वहिस्कर बालबालिकालाई सँगै राखिएको छ ।
00:51
बलवती शर्मा
कारागारमा सँगै सँगै राख्दाखेरि उनीहरू अपराधतिर धका लिन्छन् कि भन्नेमा चाहिँ ध्यान दिइएको छैन । त्यस्तै बाल न्याय प्रणालीमा नै ढिलासुष्ती छ ।
01:00
बलवती शर्मा
बाल सुधार गृह व्यवस्थापनमा पर्याप्त बजेट अभावका कारण लथालिङ्ग छ । अनि स्थानीय र प्रदेश तहमा बाल संरक्षण संयन्त्र बनाउने निर्माण गर्ने भने पनि स्पष्ट मार्गचित्र जनशक्ति र बजेटको अभावका कारण कार्यान्वयन हुन अहिलेसम्म सकेको छैन ।
01:15
बलवती शर्मा
स्थानीय तहलाई कानुनी रूपमै बलियो नबनाउँदासम्म कार्यान्वयन हुन सक्नेवाला छैन । सभामुख महोदय, सुस्त न्याय प्रणाली दण्ड सजायको संरचनामा अस्पष्टताले गर्दा इजलासबाट हुने मुद्दा फर्छोटको प्रक्रिया पनि एकदमै लेन बिर झन्जटिलो छ ।
01:31
बलवती शर्मा
सडक बालबालिका र जसका आमा बाबु छैनन् । त्यस्ताका लागि दीर्घकालीन संरक्षण दायित्वको बारेमा यो ऐनलाई स्पष्टसँग बोलेकै छैन ।
01:39
बलवती शर्मा
सडक बालबालिका मुक्त घोषणा गर्ने मात्र होइन १८ वर्ष पुगिसकेपछि उनीहरूको जीविकोपार्जनका लागि राज्यले पूर्ण संरक्षणको ग्यारेन्टी लिनुपर्छ । बालबालिकाको मानसिक स्वास्थ्य र परामर्शको कानुनी अधिकार अनिवार्य लागु गरिनुपर्छ ।
01:53
बलवती शर्मा
मनोसामाजिक परामर्श, हरेक सुधार केन्द्रमा मौलिक रूपमा भएको हुनाले यसलाई अनिवार्य गरिनुपर्छ । साइबर बुलिङ अनलाइन ठगी आत्महत्या, लागु पदार्थ दुर्व्यसन बालबालिकाको तस्करी लगायतका विषयहरूमा यिनले स्पष्ट व्यवस्था गरी कडा कारबाहीको व्यवस्था गरिनुपर्छ ।
02:11
बलवती शर्मा
त्यस्तै अपाङ्गता भएका दलित, गरिब, लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यक एवम् मधेशी मुस्लिम बालबालिकाको लागि छुट्टै विशेष व्यवस्था पनि गरिनुपर्छ । बाल अधिकार सम्बन्धी संयुक्त राष्ट्रसंघीय महासन्धि १९८९ युएनसीरसी, बालश्रम श्रम सम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सङ्गठन आलेका महासन्धीहरू बाल न्याय र संरक्षण सम्बन्धी अन्य अन्तर्राष्ट्रिय दस्तावेजहरू हो ।
02:31
बलवती शर्मा
नेपालको संविधानको धारा ३९ लाई हामीले पुनः तय कार्यान्वयन गरिनुपर्छ । बाल सुधार गृहबाट बाहिरिएका बालबालिकाहरूको पुनर्स्थापना सामाजिकीकरण, शिक्षा र रोजगारसँग जोड्ने दीर्घकालीन प्रकृतिका कार्यक्रम बनाउन यो ऐनमा अलि खुलेर व्यवस्थापन गरिनुपर्छ ।
02:48
बलवती शर्मा
दण्ड सजाय मात्र बढाएर अपराध घट्दैन । सभामुख महोदय, पीडितको पुनर्स्थापना मनोपरामर्श, शिक्षा, सामाजिकीकरण, सँगै पारदर्शिता अनुगमन र जवाफदेहीता स्पष्ट नभएसम्म बालबालिकाको आवाज उनीहरूका नीति भन्ने ठाउँसम्म अहिले हामीले जो कानुन बनाइराखेका छौं ।
03:05
बलवती शर्मा
त्यहाँ नपुग्दासम्म बाल अधिकारका कुरा जति गरे पनि हुँदैन भन्ने कुरा मैले राख्न चाहन्छु । धन्यवाद ।
