00:00
रुबी कुमारी
त्यसपछि माननीय मोहलाल अचार्य
00:09
बदनकुमार भण्डारी
सभामुख महोदय, बालबालिकासम्बन्धी ऐन, २०७५ लाई संशोधन गर्न बनेको विधेयक, २०८३ माथिको सैद्धान्तिक छलफलमाथि आफ्नो केही धारणा राख्न चाहन्छु । बालबालिका यो देशको भविष्य हो ।
00:22
बदनकुमार भण्डारी
समय परिवर्तनसँगै बालबालिकाको स्वभाव उनीहरूको आफ्नो दुनियाँ बदलिएको छ । उनीहरूको पढाइसँगै मोबाइल इन्टरनेट सामाजिक सञ्जाल हुनेहरूको स्वतन्त्रता र अधिकारका कुराहरू पनि बालबालिका आफै गर्न थालिसकेका छन् ।
00:36
बदनकुमार भण्डारी
यसमा बालबालिकामाथि हुने हिंसा, यौन दुर्व्यहार शोषन, बालश्रम शोसन बेचबिखन डिजिटल माध्यमबाट हुने जोखिम साथै विद्यालयस्तरमा हुने यातानाको विषयमा पनि कानुनी व्यवस्था आजको अपरिहार्यता हो । सँगसँगै यो बालबालिकासम्बन्धी ऐनमा को लागि आएको विधेयकमा के कुरा पनि स्पष्ट पार्न आवश्यक छ भने कतिपय अवस्थामा बालबालिकाहरू दुवैजना अन्डरेजको अवस्थामा उनीहरू बिचको हुने यौन सम्बन्धहरूलाई कानुनी ढङ्गबाट हेर्दाखेरि बालकलाई मात्रै कसुर दण्ड सजाय हुने अवस्था छ ।
01:11
बदनकुमार भण्डारी
कहिले काहिँ बालिकाको कारणले गर्दाखेरि पनि बालक त्यो ठाउँसम्म पुगेको हुन्छ । यसलाई कुन ढङ्गबाट हेर्नै जस्तो अन्डरेजको हकमा पनि कतिपय अवस्थामा यसका विषयमा चाहिँ बालक अर्थात् किशोरलाई मात्रै कानुनी दण्ड छ ।
01:24
बदनकुमार भण्डारी
यो यो ऐनले पनि यसलाई निरन्तरता दिएको पाइन्छ । ।
01:28
बदनकुमार भण्डारी
सँगसँगै यस यो ऐनले चाहिँ जबरजस्ती करणी र हाडनाताको करणीबाट जन्मेको बच्चा आमाको नामबाट नागरिकता पाउने र आमाको मृत्युपार संरक्षक अन्य व्यक्तिबाट नागरिकता पाउने कुरा गरेको छ । कतिपय अवस्थामा के छ भने बहुविवाहका केसहरू छन् ।
01:44
बदनकुमार भण्डारी
पुरुषले विवाह बाहिर कायम गर्ने त्यो स्थान दिने र बच्चा बजी भइसके मात्रै थाहा हुने । त्यस तर कानुनले बहुविधा बन्देज गरेको छ ।
01:51
बदनकुमार भण्डारी
तर बच्चा पछि जन्विषयछहि उसको जन्म दर्ता नागरिकता जस्ता अधिकारलाई यो कानुनले कसरी समेट्ने त यो समाजको समस्याको रूपमा आइरहेको छ । यसले जबरजस्तीकरणी र धर्ना त गर्न निको विषयलाई समेट्यो ।
02:02
बदनकुमार भण्डारी
बहु बियाँबाट जन्मिएको बच्चाको विषयमा समेटेन । त्यो बहु बिया गैरकानुनी भए ता पनि जन्म बच्चा जन्मिसकेपछिको अधिकारको विषयमा अलि अस्पष्ट जस्तो मलाई लाग्छ ।
02:11
बदनकुमार भण्डारी
यसमा पनि स्पष्ट पार्न आवश्यक देख्दछु । कसुरजन्य हकमा चाहिँ जुन १० वर्ष थियो अहिले १२ वर्ष भन्दा मुनिका बच्चाहरूलाई चाहिँ फौजदारी अभियोगको कसुर जन्ने सजाइ नहुने भन्ने कुरा स्वागत योग्य छ किनकि १० बटा पुर्याइएको छ ।
02:25
बदनकुमार भण्डारी
तर मैले अगि नै भने जुन कतिपय सम्बन्ध जुन किशोर किशोरीबिच हुने सम्बन्धमा चाहिँ किशोरलाई मात्रै दोषी ठहर गर्ने र कानुनमा पनि के छ भने १० देखि १४ को वर्षमा भएको छ भने चाहिँ त्यसलाई सामान्य दण्ड सजाइ जरिवाना र ६ महिनासम्म छ । १४ देखि १६ सम्म आधा छ ।
02:42
बदनकुमार भण्डारी
१६ देखि १८ सम्म चाहिँ उमेर पुगेकोले पाउने दण्ड साइको दुई ती आइ छ । यो ढङ्गबाट व्याख्या गरेको छ ।
02:50
बदनकुमार भण्डारी
यो राम्रो विषय हो । यदापि किशोरको हकमा पनि कानुनले स्पष्ट पार्नुपर्छ ।
02:55
बदनकुमार भण्डारी
कतिपय अवस्थामा किशोर पनि किशोरीको कारणले गर्दा त्यो ठाउँसम्म पुग्ने बाध्य भएका हुन्छन् । यसलाई कुन ढङ्गबाट हेर्नै हेर्न स्टिक भन्दै सैद्धान्तिक हिसाबले यो विधेयकको सहमति जनाउँदै सैद्धान्तिक छलफलको मेरो आफ्नो धारणा यहीं अन्त्य गर्छु ।
03:08
बदनकुमार भण्डारी
धन्यवाद ।
