00:00
रुबी कुमारी
माननीय मोहन लाल अचार्य । त्यसपछि माननीय कोपा कुमारी चौधरी ।
00:13
मोहनलाल आचार्य
सम्माननीय सभामुख महोदय, माननीय मन्त्री सिता बादीले पेस गर्नुभएको बालबालिकासम्बन्धी विधेयक, २०७३ को समर्थन गर्दै उक्त प्रस्तावमाथि आफ्नो सैद्धान्तिक धारणा राख्ने अनुमति चाहन्छु । नेपाल बाल अधिकारसम्बन्धी महासन्धी १९८९ लगायत मानव अधिकारसम्बन्धी करिब २ दर्जन अन्तर्राष्ट्रिय सन्देश सम्झौताको पक्ष राष्ट्र हो ।
00:32
मोहनलाल आचार्य
उक्त महासन्धीले १८ वर्ष बुनेका बालबालिकाहरूको हेरचाह उपचार र संरक्षण सम्बन्धी व्यवस्था गरेको छ । त्यसै गरी उक्त महासन्धीको तीन ओटा इच्छा दिन आलेखहरू समेत छन् ।
00:40
मोहनलाल आचार्य
जसमा इन्भल्मेन्ट अफ चिल्डेन इन आर्कनीक सेल अफ चिल्ड्रेन चाइल्ड प्रोस्टिच्युसनग्राफी र कम्युनिकेसन प्रोसिडर र नेपाल सन्धि ऐन, २०४७ को दफा ९ मा नेपाल पक्ष को अन्तर्राष्रिय सन्देश समझदार नेपाल कानुनमा लागु हुने र यदि बाझियो भने नेपाल अन्तर्राष्ट्रिय कानुनले मान्यता पाउने व्यवस्था पनि छ । र हाम्रो खास गरी संविधानको धारा ५१ मा समेत मानव अधिकारको संरक्षण र संवर्धन गर्दै विधिको शासन लागु गर्ने तथा सन्धि सम्झौता कार्यान्वयन गर्ने व्यवस्था रहेको छ ।
01:08
मोहनलाल आचार्य
अत विधेयक तयार गर्दाखेरि सम्पूर्ण विषयहरूमा ध्यान दिन आवश्यक छ । सम्माननीय सभामुख महोदय, विधेयकका उद्देश्य र कार्य अन्तर्गत बेस्ट बेस्ट इन्ट्रेस्ट चाइको कुरा राखिएको छ ।
01:17
मोहनलाल आचार्य
जुन चाहिँ अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि समता अनुकूल नै छ । मौलिक भएको कार्यान्वयन र बाल न्याय प्रणाली मा बालबालिकाको सर्वोत्तम हित बाल संरक्षण प्रणालीलाई सुदृढ तथा संस्थागत गर्ने रहेको छ ।
01:27
मोहनलाल आचार्य
विधेयकले सन्तानको परिवारसम्म धर्मपुत्र धर्मपुत्री वा लैङ्गिक तथा यौनिक बलको सङ्ख्या समेटेको छ । वडा अध्यक्षले सूचक भई आमाको नाम मात्र राखी जन्म दर्ता गरिदिने व्यवस्था छोरा छोरीको सट्टा बालबालिका राखिएको बालश्रम कमैया र कमलरीको विषय मनोपरामर्शसम्बन्धी विषय क्षतिपूर्तिको रकम बालबालिका तिर्न नसकिएकै कारण बाल सुधार गृहमा नराखिने र अस्थायी संरक्षण सेवा समेटी समेटिएको छ ।
01:48
मोहनलाल आचार्य
सुधार अवधि घटाउन छुट दिने वा प्यारोलमा राख्न सकिने व्यवस्था समेटिएको छ भने प्रदेश र स्थानीय बाल अधिकार समिति सम्बन्धी व्यवस्थाहरू समेटेको छ जुन सकारात्मक नै छ । अब विधेयकमा गम्भीर रूपमा ध्यान दिनुपर्ने केही बुँदाहरू राख्न चाहन्छु ।
02:01
मोहनलाल आचार्य
पहिलो बाल अधिकारको सम्मान, संरक्षण र परिवृत्ति सुनिश्चित गर्न नीतिगत स्ता संस्थागत संरचनाको व्यवस्था र स्रोत व्यवस्थापन र सेवा प्रभावमा प्रभावकारिता तथा प्रभावकारी अनुगमनको व्यवस्था तर्फ गम्भीर ध्यान दिनु आवश्यक छ । विधेयकले नेपालको संविधानमा रहेका शोषण विरुद्धको हक, शिक्षासम्बन्धी हक, बालबालिकाको हक र सामाजिक सुरक्षाको हकलाई समेट्ने गरी संवेदन गर्नु सम्बोधन गर्नुपर्छ ।
02:22
मोहनलाल आचार्य
तन संस्थागत संरचनाको हकमा माननीय मन्त्रीको अध्यक्षतामा १७ सदस्य राष्ट्रिय बाल अधिकार परिषद् सम्बन्धी व्यवस्था रहेको छ । जसमा तीन जना मात्रै महिला हुने व्यवस्था गरिएको छ ।
02:31
मोहनलाल आचार्य
जुन चाहिँ संविधानको धारा ३८ को उपधारा ४ बमोजिम छैन । त्यसले गर्दा समानुपातिक समावेशी प्रतिनिधित्व हुने गरी संस्थागत समर हुनेको व्यवस्था गर्नुपर्छ ।
02:39
मोहनलाल आचार्य
नागरिकता प्राप्त गर्ने उमेर फौजदारी दायित्वसँग सम्बन्धित विषय र विवाद तथा शारीरिक सम्बन्धसँग सम्बन्धित उमेरको विषयमा हामी कहाँ एक रूपता छैन । त्यसले गर्दा २० वर्ष विवाहको उमेर छ ।
02:49
मोहनलाल आचार्य
नागरिकता प्राप्त गर्ने १६ वर्ष छ । यहाँ चाहिँ फौजदारी दायित्वको १८ वर्ष ।
02:52
मोहनलाल आचार्य
लगायतका कुराहरू मिलेको छैन यसलाई मिलाउने गरि जानुपर्छ । बाल संरक्षण कोषसम्बन्धी व्यवस्था अन्तर्गत चाहिँ एकीकृत कानुनको आवश्यकता छ किनकि छ सात प्रकारका कोषहरू छन् यसलाई मिलाउनुपर्छ ।
03:02
मोहनलाल आचार्य
यो विषय मौलिक हकसँग सम्बन्धित भावनाले यो प्रदेश र स्थानीय तहलाई अधिकार दिने विषय चाहिँ ऐनमै तोकेर जानुपर्छ । यी खालका विषयहरूलाई समेटेर जान सकियो भने बाल सङ्गठन देशैभरि छन् ।
03:12
मोहनलाल आचार्य
त्यसलाई चाहिँ कसरी लिएर जाने भन्ने
