00:00
रुबी कुमारी
सदस्यहरू झविलाल डुम्रे । समय ५ मिनेट ।
00:03
रुबी कुमारी
त्यसपछि माननीय सदस्य रुकेश रञ्जित म्याक दिनु ।
00:21
झविलाल डुम्रे
सम्माननीय सभामुख महोदय, म भोटेकोशी बाढीले बगाएका घर टुटेका परिवार र आफ्ना पिजन गुमाएका नेपाली आमाको आँसुको कुरा गर्न उभिएको छु । रसुवाको भोटेकोशीमा आएको बाढीले फेरि प्रमाणित गरेको छ ।
00:35
झविलाल डुम्रे
जलवायु परिवर्तन अब भविष्यको चेतावनी होइन । हाम्रो घरदैलोमा आइपुगेको सङ्कट हो ।
00:41
झविलाल डुम्रे
सबैभन्दा पहिले यस विपतको घडीमा नागरिकको जीवन रक्षा, उद्धार र राहतका लागि नेपाल सरकारले देखाएको सक्रियता र तत्परता पछि प्रति म नेपाल सरकारलाई हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्न चाहन्छु । उद्धारको समयमा महत्त्वपूर्ण योगदान गर्ने सुरक्षा निकाय, विभिन्न सङ्घ संस्था र यो पीडामा मलम बनेर उभिने सम्पूर्ण निकायलाई हार्दिक आभार र धन्यवाद व्यक्त गर्न चाहन्छु ।
01:03
झविलाल डुम्रे
त्यसैले विपतको बेला सरकार नागरिकसँगै उभिएको छ । राज्य छ भन्ने भरोसा दिएको छ ।
01:08
झविलाल डुम्रे
नागरिकमा एउटा विश्वास बढेको छ । दुःखको बेला सरकार छ ।
01:12
झविलाल डुम्रे
हाम्रो साथमा राज्य छ । यो भरोसा अझ बलियो बनोस् ।
01:16
झविलाल डुम्रे
आज मेरो प्रश्न हो । यो क्षतिको जिम्मेवारी कसले लिने ।
01:19
झविलाल डुम्रे
सभामुख महोदय , विज्ञानले हामीलाई एउटा कुरा स्पष्ट रूपमा भनिरहेको छ । मानव गतिविधिबाट बढेको हरित गृह ग्याँस सर्जनले पृथ्वीको तापक्रम बढिरहेको छ ।
01:30
झविलाल डुम्रे
त्यसले चरम वर्षा, बाढी हिमनदी पग्लने तथा हिमाली जोखिमलाई थप गम्भीर बनाइरहेको छ । हिमाल यसको प्रतक्ष साँची हो ।
01:39
झविलाल डुम्रे
हिमाल तातिँदै छ । हिमनदीहरू पग्लिँदै छन् ।
01:42
झविलाल डुम्रे
हिमतालहरू जोखिममा छन् । वर्षाको स्वरूप परिवर्तन हुँदै छ ।
01:47
झविलाल डुम्रे
र नदीमा अचानक आउने अत्याधिक बहावले पनि हाम्रो बस्ती र पूर्वाधारलाई बारम्बार चुनौती दिइरहेको छ । यो केवल अनुमान होइन ।
01:54
झविलाल डुम्रे
विश्वका वैज्ञानिक अध्ययन र आईपीसीसीको निष्कर्षले जलवायु परिवर्तनका कारण यस्ता जोखिम बढिरहेको स्पष्ट देखाएको छ । अर्को महत्त्वपूर्ण तथ्य नेपालको विश्वव्यापी हरित गृह ग्याँस सर्जनमा योगदान अत्यन्त न्यून छ ।
02:09
झविलाल डुम्रे
तर जोखिम जलवायु जोखिमको असर भने अत्यन्त उच्च छ । यही नै जलवायु न्यायको मूल प्रश्न हो ।
02:16
झविलाल डुम्रे
जसले सङ्कट सिर्जना गर्दछ सिर्जना गर्न न्यून योगदान गर्यो उसैले सङ्कटको सबैभन्दा ठुलो मिल्मूल्य तिर्नुपर्ने यो कस्तो न्यायपूर्ण हुन सक्छ । सभामुख महोदय, आज विश्व समुदायले पनि लस एन्ड ड्यामेज अर्थात् जलवायु परिवर्तनबाट भएको हानी तथा क्षतिको विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय जलवायु व्यवस्थाको महत्त्वपूर्ण मुद्दाका रूपमा स्वीकार गरिसकेको अवस्था छ ।
02:38
झविलाल डुम्रे
त्यसैले नेपालले अब केवल राहत र सहयोग को अपेक्षा राख्नु हुँदैन । नेपालले आफ्नो वास्तविक क्षतिको वैज्ञानिक हिसाब निकालेर अन्तर्राष्ट्रिय क्षतिपूर्तिको दाबी गर्नुपर्छ ।
02:47
झविलाल डुम्रे
एउटा परिवारले जीवनभरको पसिनाले बनाएको घर एकै छिनमा बग्छ । हामी घर त फेरि बनाउन सकौंला तर बाढीले बगाएको मान्छे फर्काउन सक्दैनौं ।
02:56
झविलाल डुम्रे
त्यसैले म सरकारलाई एउटा कुरा स्पष्ट सुझाव दिन चाहन्छु । नेपालले अब अन्तर्राष्ट्रिय जगतसँग केवल राहत र सहयोग माग्ने होइन ।
03:03
झविलाल डुम्रे
जलवायु क्षतिको क्षतिपूर्ति माग्ने नीति लिनुपर्छ । यो सबै क्षतिको वैज्ञानिक तथ्याङ्क निकालेर नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय समक्ष आफ्नो दाबी प्रस्तुत गर्नुपर्छ ।
03:14
झविलाल डुम्रे
यो क्षतिको मूल्य लिएको विश्वको ढोकामा जाउँ । संसारलाई भनौं ।
03:18
झविलाल डुम्रे
यो हाम्रो गल्तीले भएको विनाश होइन । यो विश्वव्यापी जलवायुको सङ्कटको मूल्य हो ।
03:23
झविलाल डुम्रे
र यसको सम्पूर्ण भार नेपालले मात्र बोक्न सक्दैन । आज विश्वका ठुला अर्थतन्त्रले दशकौंसम्म ठुलो मात्रामा कार्बन उत्सर्जन गर्दै विकास गरे त्यसको आर्थिक समृद्धि उनीहरूले पाए ।
03:34
झविलाल डुम्रे
तर वातावरणीय मूल्य हिमालतिर रहेको छ । नेपालले तिर रहेको छ ।
03:38
झविलाल डुम्रे
हामीजस्ता विकासशील देशहरूले तिरिरहेका छौं । त्यसैले नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग भन्नुपर्छ ।
03:45
झविलाल डुम्रे
तपाईहरूको समृद्धिको कार्बनले हाम्रो हिमाल पग्लिएको छ भने त्यसबाट भएको क्षतिको जिम्मेवारी तपाईंहरूको हिस्सा हुनुपर्दछ । हामीलाई सानुभूति होइन न्याय चाहिएको छ ।
03:55
झविलाल डुम्रे
हामीलाई सहयोगको नाममा ऋणको भारी होइन । जलवायु क्षतिको उचित क्षतिपूर्ति चाहिएको छ ।
04:00
झविलाल डुम्रे
सभामुख महोदय, भोटेकोशीको पानी घटला नदी फेरि सान्त होला तर बाढीले बगाएको आमाको काख फर्कँदैन । बुवाले गुमाएको सन्तान फर्किँदैन ।
04:10
झविलाल डुम्रे
बालबालिकाले गुमाएको घर र घविष्य फर्कँदैन । त्यसैले भोटेकोशीको यो पीडालाई एउटा समाचार मात्र बनाएर बिर्सिनु हुँदैन ।
04:18
झविलाल डुम्रे
यो नेपालको जलवायु न्यायको आवाज भन्नुपर्छ । सम्माननीय सभामुख महोदय म सरकारलाई आग्रह गर्दछु ।
04:24
झविलाल डुम्रे
प्रधानमन्त्रीको तहबाट अन्तर्राष्ट्रिय संवाद तत्काल सुरु गरियोस् । परराष्ट्र मन्त्रालय र हाम्रा कूटनीतिक नियोगलाई परिचालन गरियोस् र लस एन्ड ड्यामेज लगायत अन्तर्राष्ट्रिय जलवायु वित्तका संयन्त्रबाट नेपालको नेपालले पाउनुपर्ने स्रोत र क्षतिपूर्तिको लागि ठोस रणनीति बनाइयोस् ।
04:40
झविलाल डुम्रे
किन कि राहत हाम्रो कर्तव्य हो । पुनः निर्माण हाम्रो जिम्मेवारी हो ।
04:44
झविलाल डुम्रे
तर जलवायु क्षतिको न्यायोचित क्षतिपूर्ति हाम्रो अधिकार हो । अन्तमा म विश्व समुदायलाई यही सम्मानित सदनबाट भन्न चाहन्छु ।
04:50
झविलाल डुम्रे
नेपाल कमजोर होला तर नेपालको आवाज कमजोर छैन । हामी सानो होला तर नेपालको अधिकार सानो छैन ।
04:55
झविलाल डुम्रे
हामीले संसारलाई प्रदूषण दिएका छैनौं । तर संसारको प्रदूषणको मूल्य हामीले
05:00
झविलाल डुम्रे
बारम्बार परिराखेका छौं । अब यो अन्याय अन्त्य हुनुपर्छ ।
05:03
झविलाल डुम्रे
हिमाल पग्लिँदा नेपालको आसु मात्र नबगोस् विश्वले यसको आँसुको मूल्य बुझोस् हामीले दया माग्दैनौं । हामी भेक माग्दैनौं ।
05:10
झविलाल डुम्रे
हामी न्याय माग छौं । हामी क्षतिपूर्ति माग छौं र हामीले हाम्रो अधिकार माग छौं ।
05:14
झविलाल डुम्रे
र हामी उठ्ने छौं । धन्यवाद ।
