00:00
डोलप्रसाद अर्याल
माननीय सदस्य साजिदा खातुन सिद्दिकी
00:17
साजिदा खातुन सिद्दिकी
सम्माननीय सभामुख महोदय, अवालेको समुन्द्र हाम्रो भूगोल भन्दा बाहिर होला तर त्यसको संरचना हाम्रो भविष्यभित्रको सवाल हो । आज म संयुक्त राष्ट्रिय संघीय समुन्द्री कानुनअन्तर्गतको राष्ट्रिय क्षेत्र अधिकारभन्दा बाहिरको क्षेत्रको समुन्द्र जैविक विविधताको संरक्षण रद्धिको उपयोगसम्बन्धी विवी एनजे सम्झौताका विषयमा आफ्नो धारणा राख्न चाहन्छु ।
00:38
साजिदा खातुन सिद्दिकी
सम्माननीय सभामुख महोदय नेपावभूप्रवृष्ठिक देश हो । तर यसको अर्थ समुन्द्रसँग हाम्रो कुनै सरोकार छैन भन्ने होइन ।
00:46
साजिदा खातुन सिद्दिकी
हिमाल, नदी, जलवायु समुन्द्र र जैविक विविधता एउटै पृथिवीको अन्तरसम्बन्धित प्रणाली हुन हिमालमा हुने जलवायु परिवर्तनको प्रभाव नदी हुँदै तल्लो भूभाग र अन्तमा समुन्द्री परिस्थिति प्रणालीसम्म पुग्छ । त्यसैले समुद्रको अनुसन्धानकर्तालाई अन्तर्राष्ट्रिय समुन्द्री विज्ञान जैविक विविधता जलवायु विज्ञान र समुन्द्री अनुवंशिक सो सम्बन्धी अनुसन्धानमा सहभागी गराउन सक्छौं ।
01:12
साजिदा खातुन सिद्दिकी
त्यसैले म सरकारसँग आग्रह गर्दछु । विपीन सम्झौताबारे अन्तरमन्त्रालय अध्ययन समिति गठन गरियोस् ।
01:19
साजिदा खातुन सिद्दिकी
परराष्ट्र मन्त्रालय वन तथा वातावरण मन्त्रालय शिक्षा तथा विज्ञान क्षेत्र र विश्वविद्यालयका विज्ञलाई समेटेर नेपालको राष्ट्रिय धारणा तयार गरियोस्, नेपालले विकासशील र भू प्रवष्टि राष्ट्रहरूको साझा आवाज बलियो बनाउन अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा सक्रिय भूमिका खेल होस् । समुन्द्री जैविक स्रोतबाट प्राप्त वैज्ञानिक, प्राविधिक र आर्थिक लाभमा न्यायपूर्ण पहुँचका लागि नेपालले आफ्नो हित सुनिश्चित गरियोस् ।
01:45
साजिदा खातुन सिद्दिकी
सम्माननीय सभामुख महोदय , समुद्र केही देशको मात्र सम्पत्ति होइन । समुन्द्र पृथ्वीको साझा जीवन पाली हो ।
01:52
साजिदा खातुन सिद्दिकी
यो साझा सवाल पनि हो र हाम्रो र आफ्नो अधिकारको सवाल पनि हो । स्वास्थ्य नेपालको नेपालको वातावरणीय र आर्थिक विषयसँग पनि जोडिएको विषय हो ।
02:04
साजिदा खातुन सिद्दिकी
नेपाली विभिन्ज सम्झौताप्रति आफ्नो राष्ट्रिय नीति र कूटनीतिक धारणा स्पष्ट गरेको छ । यो सम्झौता देश र जनताको फेब्रेट मलाई लाग्छ हन्डरसन राइट छ ।
02:15
साजिदा खातुन सिद्दिकी
त्यसैले नेपालले अब ढिलो नगरी यसको कानुनी कूटनीतिक वैज्ञानिक र आर्थिक पक्षको अध्ययन गर्नुपर्छ । पर्दछ ।
02:22
साजिदा खातुन सिद्दिकी
महत्त्वपूर्ण कुरा चाहिँ के हो भने विवियनजेलले विकासशील राष्ट्रहरूका लागि क्षमता विकास र समुद्री प्राविधिक हस्तान्तरणको विषयलाई पनि समेटिएको छ । नेपालले यही ठाउँमा आफ्नो हित खोज्नु पर्छ ।
02:34
साजिदा खातुन सिद्दिकी
हामीले समुद्री अनुसन्धानमा आफ्नै जहाज नहुन सक्छ । तर हाम्रा विश्वविद्यालय वैज्ञानिक वातावरणीय वध र युवाहरू हाम्रा साथमा हुनुहुन्छ ।
02:43
साजिदा खातुन सिद्दिकी
नेपाल समुद्रबाट टाढा होला तर समुन्द्रसँग जोडिएको जलवायु जैविक विविधता र मानव भविष्यबाट टाढा छैन । त्यसैले विभिन्ज सम्झौतालाई केवल समुन्द्री कानुनको विषयका रूपमा होइन जलवायु न्याय वैज्ञानिक अवसर प्राविधिक हस्तान्तरण र भावी पुस्ताको अधिकारको विषयमा लिन जरुरी छ ।
03:03
साजिदा खातुन सिद्दिकी
समुन्द्रको संरक्षण आजको वातावरणीय दायित्व मात्र होइन । भोलिको पुस्ता प्रतिको न्याय हो ।
03:10
साजिदा खातुन सिद्दिकी
समुन्द्रबाट नेपाल ताना छ । तर समुद्रिक जैविक विविधता जलवायु र मानव भविष्यबाट नेपाल टाड्डा छैन ।
03:16
साजिदा खातुन सिद्दिकी
धन्यवाद । ।