00:00
Speaker 1
अयोग्य मनी न्यौपानी समय ७ मिनेट । त्यसपछि माननीय सदस्य मोहन कृष्ण श्रेष्ठ
00:12
Speaker 2
सम्माननीय सभामुख महोदय , संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय महासभाको बैठकमा सम्माननीय प्रधानमन्त्रीज्यूको आज हुँदै गरेको यात्रालाई शुभकामना भन्न चाहन्छु । बैठक सगरमाथाभन्दा उच्च बुद्धत्व जस्तै दिव्य सागरभन्दा गहिरो गंगाजलभन्दा पवित्र बनोस् ।
00:27
Speaker 2
पार्टी तथा मेरो तर्फबाट समेत अग्रिम शुभकामना व्यक्त गर्दछु । विषयमा जाउँ ।
00:33
Speaker 2
राज्य दुई त्यहाँको सरकार पायो । तर अकुत सम्पत्ति आर्जन गर्नेको सम्पत्ति छानबिन गर्न पाएन ।
00:41
Speaker 2
धन कहाँबाट आयो र धन कहाँ जाँदै छ भन्ने कुरा छानबिन गर्न पाउँदैन भने अनि पुगिन्छ कहाँ हुन्छ सुशासन कसरी यति मात्रै हो र जेन्जरोहको नर सम्भारकर्तााई अनुसन्धान गर्छु भन्दै थियो । सरकारले गर्यो भन्यो ।
00:59
Speaker 2
क्याम्पस पढ्ने विद्यार्थीहरूले पढ्ने हो तिमीहरूले राजनीतिक गर्ने होइन भनेर कानुन बनाउँदियो थियो । सरकारले हुँदैन राजनीतिक गर्न देउ भन्यो ।
01:10
Speaker 2
ट्रेड युनियनहरूको अफिस बनाएर सरकारी कार्यालयहरू राखिएको थियो । यो हुँदैन ।
01:15
Speaker 2
सरकारले प्रयोग गर्छ भन्यो । हुँदैन ।
01:19
Speaker 2
ट्रेड युनियनलाई देउ । भन्यो ।
01:22
Speaker 2
अनि त्यति मात्र हो र घरको छत छतबाट पैसा उडाइएका समाचारहरू आए । तिनीहरूको सम्पत्ति शुद्धीकरण छ कि छैन भनेर हेर्छु भन्दै थियो राज्यले अनुसन्धान नगरेर भन्यो ।
01:36
Speaker 2
अनि यी घटना क्रमहरूले दुई तिहाइको सरकारले गर्न यो सुशासन पाउँदैन भने गर्ने चाहिँ कसले गर्ने कसले ? पछिल्ला घटनाक्रमहरूबाट म स्पष्ट छु ।
01:48
Speaker 2
अदालत परिवर्तनको पक्षमा छैन । न्यायालय कस्तो छ भनेर न्यायाधीश वकिल नेता कर्मचारीले सोध्ने होइन ।
01:56
Speaker 2
न्यायालय कस्तो छ भनेर एउटा मुद्दा जित्दै आएको बहादुरलाई पनि नसोध्नुस् । एउटा मुद्दा हारेको व्यक्तिलाई पनि नसोध्नुस् ।
02:05
Speaker 2
मुद्दा जितेर हातमा फैसला बोकेको र आएको व्यक्तिलाई प्रश्न गर्नुस् । न्यायालय कस्तो छ ।
02:12
Speaker 2
यो न्यायालयले न्याय दिँदैन भन्छ । यस्तो न्यायालय बोकेर बसेका छौं हामी ।
02:19
Speaker 2
यो न्यायालय हामीले बोकेर हिँड्यौं भने स्वस्थानीको व्रत कथा जस्तो महादेवले सती देवी बोके जस्तो हुन्छ । जहाँ जहाँ गयो त्यहीँ त्यहीँ पतन हुने स्वस्थानी वर्त कथामा छ ।
02:33
Speaker 2
त्यहाँ शतिदेवीको मस्तिको कहाँ पतन भयो । आजसम्म त्यो खोजीको विषय छ ।
02:40
Speaker 2
यस्तै होला । हाम्रो न्यायालयको न्याय कहाँ पतन हुन्छ पत्तै हुँदैन ।
02:46
Speaker 2
न्याय पतन हुन्छ । हामी सकिन्छौं ।
02:49
Speaker 2
त्यसैले यो न्याय परिवर्तन आजको आवश्यकता हो । संसदको बहस सुरु गरौं ।
02:56
Speaker 2
सबै दलले सुरु गरौं । विगतमा हामीले देख्यौं ।
03:00
Speaker 2
न्यायालयले परिवर्तन स्वीकार गर्यो । ५६ सालमा हामीले देख्यौं ।
03:05
Speaker 2
काँग्रेसलाई न्यायालयलाई स्वीकार गरेन । ७७९ सालमा देख्यौं ।
03:09
Speaker 2
एमालेलाई स्वीकार गरेन । ६३ ६४ सालमा माओवादीको परिवर्तनलाई स्वीकार गरेन ।
03:15
Speaker 2
यी सबै शक्तिहरू समाप्त भएर गए परिणाम त देश पनि गति लिन सकेन । अब पालो हाम्रो छ ।
03:25
Speaker 2
हामी सक्किने कि सच्चिने सच्चिने हो भने न्यायालय सच्याउनेतर्फ अब बहस सुरु हुनुपर्छ । संसदमा सुरु हुनुपर्छ ।
03:34
Speaker 2
सरकारमा सुरु हुनुपर्छ । सदनमा सुरु हुनुपर्छ ।
03:38
Speaker 2
जेन्सी विद्रोही एउटी छोरा गुमायो कि आमा यही सदनमा रुँदै थिएन् । न्याय चाहियो भनेर भर्खरै यो राज्यले न्याय दिन सकेन ।
03:49
Speaker 2
त्यसैले म भन्दै छु । हामीले पटक पटक सिंघदरबार फेर्यौं ।
03:54
Speaker 2
संविधान फेर्यौं सरकार फेरौं । अब न्यायालय नफेरे व्यवस्था नयाँ अवस्था पुरानै हुन्छ ।
04:01
Speaker 2
त्यसैले इतिहासले हामीलाई अधिकार छ । नागरिकहरू भन्दै छन् ।
04:06
Speaker 2
काण्डैकाण्डको देश कहाँ पुगे काण्डहरू । के अदालतको अन्तरिम आदेशले रोकियो भनेर अब हामी चुप लागेर बस्ने नबस्ने हेर्नुस् ।
04:16
Speaker 2
हामीले फाइल खोल्छौं भन्यो । फाइल मात्रै खोल्नु भनेको चाहिँ एउटा समाचार बन्नु हो ।
04:23
Speaker 2
तर कुनै पनि व्यक्तिलाई पक्राउ गरेर अपराधीलाई टुङ्गोमा पुर्याउनु भनेको शासन गर्नु हो । शासक हुने कि समाचार बन्ने अब जिम्मा हाम्रो हो ।
04:35
Speaker 2
त्यसैले म आज भन्दै छु । न्यायालयका फैसला न्यायाधीशका विवेकको सन्दर्भमा यो संसदमा बोल्न पाइँदैन ।
04:43
Speaker 2
तर यसको अर्थ यो पनि होइन । यो संविधानमा उल्लेख भएको महायोगको व्यवस्था यो संविधानको सुन्दरताका लागि मात्रै होइन ।
04:53
Speaker 2
विधिको शासन र रुल अफ ल का लागि हो । अदालत र न्याय
05:00
Speaker 3
पनि अब थितिमा चल्नुपर्छ । विधिमा चल्नुपर्छ भन्नका लागि यो ।
05:04
Speaker 3
त्यसैले अब म भन्छु । सरकारलाई आवश्यक कानुन लियो ।
05:08
Speaker 3
के के गर्दा अपराधीहरूलाई समाउन सकिन्छ । के के गर्दा अपराधीहरू उम्कन सक्दैनन् ।
05:14
Speaker 3
के के गर्दाखेरि अपराधीहरूलाई कठा गरामा राखेर सधैका लागि काराबास पुर्याउन सकिन्छ । ती कानुन ल्याउनुहोस् ।
05:21
Speaker 3
यो संसद पास गर्न तयार छ । कुन कुन कानुनले रोक्यो सरकारलाई अनुसन्धान गर्न कुन कुन कानुनले कानुनका कारणले गर्दा अदालतले लगानगायो ।
05:30
Speaker 3
ती चिजहरू पनि लिएर आउनुस् । ती खारेज गर्न हामी तयार छौं ।
05:36
Speaker 3
तर देहाएका काम गरौं । नम्बर १ न्यायपालिकाको पुनर्संरचना गरौं ।
05:40
Speaker 3
त्यो कार्यदल गठन गर्यौं । न्यायाधीशको सम्पत्ति गोप्य राख्ने व्यवस्था बन्द गरौं ।
05:46
Speaker 3
त्यो कानुन संशोधन गरौं । फैसलाहरू अध्ययन गर्ने समिति गठन गरौं ।
05:51
Speaker 3
न्यायाधीशहरूले गरेका फैसलाहरू कसले अध्ययन गर्ने । मैले मैले यो विषयमा वियोगको विषय सम्म पुग्दैन ।
05:57
Speaker 3
तर अदालतका यत्र तत्र फैसलाहरू अध्ययन गर्ने समिति यही संसदले गठन गर्नुपर्दछ र न्यायालयमा के हुँदै छ हेर्नुपर्छ । यो मैले स्वतन्त्र न्यायको पक्षमा बोल्दै छु ।
06:08
Speaker 3
स्वतन्त्र न्यायपालिकाको विपक्षमा होइन । तर अराजक स्वतन्त्र न्यायपालिका हामीहरूका लागि सही हुँदैन ।
06:14
Speaker 3
त्यसैले आज म भन्दै छु । केही सर्वोच्च अदालतले २९ किसिमका बिचौलियाहरू अदालतमा छन् भन्ने प्रतिवेदन दिएको त्यो प्रतिवेदन कसले कार्यान्वयन गर्ने हो ।
06:24
Speaker 3
आजसम्म ती पनि कात्छन्। हामीले यी र यस्ता कामहरू गरौं ।
06:28
Speaker 3
न्याय परिषदमा परेका सम्पत्ति छानबिनका सन्दर्भमा न्यायाधीशका विषयमा कहिले केही हुँदैन । त्यसैले न्यायाधीशको सम्पत्ति छानबिन सुरु गरौं ।
06:36
Speaker 3
अनि मात्र यो देशमा सुशासन ठुलो सुरु हुन्छ । यदि यो पनि गरिएन भने हामी जस्ताको तस्तै अवस्थामा पुग्छौं ।
06:44
Speaker 3
त्यसैले मेरो विनम्र अनुरोध छ । यो देश कानुनी राज बनाउने हो ।
06:49
Speaker 3
यो देश समय सापेक्ष न्यायालय बनाउने हो । यो देशमा नागरिकले न्याय प्राप्ति गर्ने बनाउने हो भने अब परिवर्तनको बहस सुरु हुनुपर्छ ।
06:59
Speaker 3
यो न्यायालयले न्याय सम्पादन गर्न सक्दैन । यो न्यायालयले परिवर्तन सस्थागत गर्न सक्दैन ।
07:04
Speaker 3
यो न्यायालयले आजको विज्ञान प्रविधि अनुसारको न्याय दिन सक्दैन । त्यसैले न्यायपालिका पुनर्संरचना आजको आवश्यकता हो ।