00:00
डोलप्रसाद अर्याल
सदस्य सरस्वती लामा त्यसपछि माननीय सदस्य राधिका रम्तेल ।
00:10
सरस्वती लामा
सम्माननीय सभामुख महोदय , संयुक्त राष्ट्र संघीय र कानुनसम्बन्धी महासन्धिअन्तर्गत राष्ट्रिय क्षेत्राधिकारभन्दा बाहिरको सामुद्रिक जैविक विविधताको संरक्षण र दिगो उपयोगसम्बन्धी यस विषयमा राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीको तर्फबाट समर्थन गर्दै मैले यस अगि पनि आफ्नो विचार राखिसकेकी छु । आज त्यसै विषयमा केही फरक पक्ष जोड्न चाहन्छु ।
00:32
सरस्वती लामा
हामी सबैलाई थाहा छ । चन्द्रमा सूर्य र आकाश कुनै एउटा राष्ट्रको मात्र होइनन् ।
00:37
सरस्वती लामा
यी समग्र मानव जातिका साझा प्राकृतिक सम्मपदा हुन् । त्यसै गरी राष्ट्रिय क्षेत्राधिकारभन्दा बाहिर रहेका समुद्रि क्षेत्र र त्यहाँको ज्ञान तथा लाभ पनि केही सीमित राष्ट्र वा शक्तिशाली संस्थाको मात्र पहुँचमा सीमित हुनुहुँदैन ।
00:51
सरस्वती लामा
सबै राष्ट्रले न्यायोचित अवसर र लाभ पाउन सक्ने व्यवस्था हुनुपर्छ । साथै यसको संरक्षण र दिगो उपयोग गर्नु पनि सम्पूर्ण अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको साझा जिम्मेवारी हो ।
01:03
सरस्वती लामा
नेपाल समुद्रसँग जोडेको देश होइन । तर यसको अर्थ समुद्रसँग नेपालको सम्बन्ध छैन भन्ने होइन ।
01:09
सरस्वती लामा
हिमालबाट निष्केका हाम्रा नदीहरू । समुद्रसम्म पुग्छन् ।
01:12
सरस्वती लामा
जलवायु प्रणाली आपसमा जोडिन जोडिएको छ । र समुद्रले विश्वको जलवायुमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ ।
01:18
सरस्वती लामा
त्यसैले समुद्रको स्वास्थ्य र हाम्रो हिमाल तथा जलस्रोतको भविष्यलाई अलग अलग विषयका रूपमा हेर्न मिल्दैन । अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष अर्थतन्त्र र रोजगारी हो ।
01:29
सरस्वती लामा
समुद्री जैविक स्रोतमा औषधि, जैव प्रविधि र नयाँ वैज्ञानिक आविष्कारको सम्भावना छ । विवी एनएले यस्ता स्रोतबाट प्राप्त मौद्रिक तथा गैरमौद्रिक लाभको न्यायोचित बाँडफाँड क्षमता विकास र समुद्री प्रविधि हस्तान्तरणलाई पनि समेटेको छ ।
01:46
सरस्वती लामा
त्यसैले नेपाली हामी भूपरिवेष्टित देश सहुँ हाम्रो सरोकार छैन भन्ने सोच राख्नु हुँदैन । नेपाली वैज्ञानिक विश्वविद्यालय अनुसन्धान संस्था र युवा जनशक्तिलाई अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धान र प्रविधिसँग जोड्नु पर्दछ ।
02:00
सरस्वती लामा
यसबाट ज्ञान, सीप, अनुसन्धान नयाँ उद्यम र रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्न सकिन्छ । सम्माननीय सभामुख महोदय, सरकारले नेपाल जस्तो भूपरिवेष्ठित राष्ट्रको हितलाई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा स्पष्ट रूपमा उठाउनुपर्छ ।
02:15
सरस्वती लामा
समुन्द्री जैविक स्रोतबाट प्राप्त ज्ञान र लाभमा न्यायोजित पहुँच, प्रविधि हस्तान्तरण र नेपाली अनुसन्धानकर्ताको सहभागिताका लागि ठोस पहल गर्नुपर्छ । वीवीएनजेले भूपरिवेष्टित राष्ट्रहरूको विशेष आवश्यकता र उनीहरूको लाभको विषयलाई समेत सम्बोधन गरेको छ ।
02:34
सरस्वती लामा
हाम्रो राष्ट्र हित हिमालको चुचुरो सम्म मात्र सीमित छैन । जहाँ हाम्रो प्रकृति, ज्ञान र भावी पुस्ताको अवसर जोडिन्छ ।
02:41
सरस्वती लामा
त्यसैले समुद्रको संरक्षणलाई विश्व समुदायको साझा कर्तव्य र त्यसबाट प्राप्त ज्ञान तथा अवसरलाई न्यायोचित रूपमा बाँडफाँट गर्ने विषयलाई आत्मसात गर्दै नेपालको आर्थिक वैज्ञानिक र भावी पुस्ताको हित सुरक्षित हुने गरी राष्ट्रिय रणनीति निर्माण गर्न सम्माननीय सभामुख महोदयमार्फत सरकारको ध्यानाकर्षण गराउँदै फेरि पनि यो प्रस्तावको समर्थन गर्दछु । धन्यवाद ।