00:00
Speaker
सावरण मन्त्री गिता चौधरी ज्यूलाई छलफलमा उठेको प्रश्नको जवाफ दिनलाई अनुरोध गर्न अनुमति दिन्छु । ज
00:35
गीता चौधरी
सम्माननीय सभामुख महोदय, माननीय सदस्यज्यूहरू विशेष गरेर आजको यस सैद्धान्तिक छलफलमा तपाईंहरूले दिनुभएको सल्लाह सुझावको लागि विशेष धन्यवाद दिन चाहन्छु । विशेष गरेर पशुपालन पशुपन्छी तथा पालनमा करिब ३४ लाख परिवारको जीविकोपार्जनको आधार पनि रहेको हो ।
00:56
गीता चौधरी
किसानले दैनिक ७३ लाख लिटर दुध र १२ लाख ५० हजार केजी मासु ४८ लाख अण्डा उत्पादन गरेर ग्रामीण ग्रामीण अर्थतन्त्रलाई चलाइमा बनाइराखेको अवस्था छ । तर बसेनी पशुमा देखिने विभिन्न रोगका कारण पशुहरूको पशुको उत्पादन घट्ने पशुको मृत्यु हुने र किसानको पशु उपचारमा खर्च बढ्न गई उत्पादन लागत समेत बढ्ने गरेको छ ।
01:27
गीता चौधरी
नेपाल दूध, मासु र अण्डामा करिब आत्मनिर्भर हुँदै निर्यातको चरणमा प्रवेश गरेको छ । पछिल्लो वर्षमा बढ्दै गइराखेको छुर्पी, घिउ छाला मासु जस्ता वस्तुको निर्यातले नेपाली पशुजन्य पदार्थको अन्तर्राष्ट्रिय मागलाई पनि बढ्दै गइरहेको सङ्केत गरिराखेको छ ।
01:46
गीता चौधरी
विगत केही वर्षदेखि देखा परेको अप्रिकन इनफ लम्पी स्किन रोग बर्ड फ्लु लगायत नेपालका धेरै समय अगिदेखि देखापरिराखेका खोरेत, पिपिआर रेविज जस्ता रोगका कारण स्थानीय स्तरदेखि राष्ट्रियस्तरसम्म ठुलो असर गरिराखेको छ । खोरेट, पिपिआर र कुकुरको टोकाइका कारण रेबिजबाट हुने मानव मृत्युदरलाई सन् २०३० सम्म शून्यमा झार्ने नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबद्धता पनि रहेको छ ।
02:14
गीता चौधरी
यस्ता रोगमध्ये जुन प्रकारका रोग जस्तै जे रेबिज छे रोग, ब्रुसेलोसिस जापनिज इन्सेफलाइटिस जस्ता रोग पोमा मात्र नभई सीमित नभई मानव स्वास्थ्यमा समेत असर गरिराखेको छ । यस्ता रोगका कारण जनताले उपभोग गर्ने मासुजन्य उत्पादनको स्वच्छतामा समेत चुनौती थपिएको वर्तमान सन्दर्भमा यस्ता रोगलाई पशु चिकित्साको विषयमा मात्र सीमित नगरी समग्र एक स्वास्थ्यको अवधारणा अनुसार पशुपन्छी मानव र वातावरण स्वास्थ्यको साझा विषयको रूपमा सम्बोधन गर्न आवश्यक भएकोले र अहिलेको कानुनी व्यवस्था पनि अपर्याप्त रहेको छ र हाल नेपालमा पशुपन्छी तथा माछामा जुनोटिक लगायतको सङ्क्रामक रोग नियन्त्रण गर्न पशु स्वास्थ्य तथा पशु सेवा ऐन, २० पन्ना केही व्यवस्था गरिएको पनि छ ।
03:05
गीता चौधरी
तर मुलुक संघीय शासन प्रणालीमा गइसकेपश्चाथ् तथा पछिल्लो अवस्थामा पशुपालनमा भएको व्यवसायिकता तथा नेपालले पशुजन्य उत्पादनको वैदेशिक व्यापारमा वृद्धि हुँदै गइरहेको वर्तमान अवस्थामा सीमित व्यवस्थासहितको विद्धमान कानुन अवस्थाले व्यवस्थाले मात्र समग्रतामा र यस विषयमा सम्बोधन गर्न नसक्ने भएको छ । साथै मुलुक संघीयतामा गएपश्चात् कसले के कार्य गर्ने भन्ने समेत दुविधा हुँदा समयमा रोग निदान तथा नियन्त्रण नहुँदा रोग फैलन फैलने ठुलो क्षतिको सम्भावना बढी राखेको पनि छ ।
03:39
गीता चौधरी
तसर्थ तीनओटा सरकारको अधिकार जिम्मेवारीको स्पष्टतासहितो रोगको शीघ्र पहिचान प्रकोपको न्यूनीकरण पशुपन्छी तथा माछामा का सङ्क्रामक रोग नियन्त्रण गर्न स्पष्ट कानुन धारणा आवश्यक रहेकोले नेपाल सरकारले यो विधेयक सम्मानित सदनसमक्ष पेस गरेको छ र विशेष गरेर चाहिँ यो विधेयकले को उद्देश्यमाथि जुन हिसाबमा हाम्रो माननीयज्यूहरूले जुन सल्लाह सुझाव दिनुभयो । त्यसको समर्थन गर्नुभयो ।
04:06
गीता चौधरी
त्यसको लागि विशेष धन्यवाद पनि दिन चाहन्छु । विशेष गरेर चाहिँ हामीले यसको यो विधेयकको मुल उदेश्य पशुपन्छी तथा मच्छे क्षेत्रमा देखा पर्ने सङ्क्रामक तथा महामारीजन्य रोगको शीघ्र पहिचान सूचना सम्प्रेषण सर्भेलेन्स र रोकथाम नियन्त्रण र निवारण तथा उन्मूलन गर्न आवश्यक कानुनी आधार पनि तयार गर्नु रहेको छ ।
04:26
गीता चौधरी
र यस्तो यस विधेयकको कार्यान्वयन नहुँदा कार्यान्वयन हुँदा चाहिँ विशेष गरेर यस विधेयकको कार्यान्वयन हुँदा रोगको प्रारम्भिक अवस्था पहिचान गरी रोग फैलनबाट रोक्नु पशु तथा पशुजन्य उत्पादनको ओसारपसार नियन्त्रण गर्ने, आवश्यक पर्दा सङ्क्रमित पशु वा पशुको वस्तुको सुरक्षित व्यवस्थापन तथा नष्ट गर्ने किसानलाई राहत तथा क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउने र यसका लागि क्षतिपूर्ति तथा राहत कोषको व्यवस्थासहित एक स्वास्थ्यको अवधारणा अनुसार सङ्घ, प्रदेश र स्थानीय तहका सम्बन्धित निकायबीच स्पष्ट र समन्वय कायम र
05:00
गीता चौधरी
गर्ने गरी प्रभावकारी रूपमा नियन्त्रणका लागि सञ्चालन कार्य हुने नै छ । र त्यसै गरेर यस विधेयकको विधेयकमा समावेश भएका मुख्य विषयवस्तुको सन्दर्भमा रोगको सूचना सर्भिलेन्स प्रणालीको रूपमा चाहिँ कामको कार्य गर्ने सङ्क्रमित तथा महामारी प्रभावित क्षेत्र तोकी नियन्त्रण कार्य गर्ने प्रतिबन्ध लगाउन सक्ने सङ्घ, प्रदेश र स्थानीय तहको स्पष्ट भूमिका र प्रविधिक समन्वय र द्रुत कार्य प्रतिकार्य टोलि परिचालन राहत तथा क्षतिपूर्ति कोषको व्यवस्था र सोही कोषमार्फत सरकारी आदेश अनुसार नष्ट गरिएको पशु र पशुजन्य वस्तुको नोक्सानीमा राहत र क्षतिपूर्तिको कानुनी आधार कसुर तथा दण्डको व्यवस्था जसमा चाहिँ रोगको सूचना लुकाउने ओसार पसार नियन्त्रणको आदेश उल्लङ्घन गर्ने, नमुना सङ्कलनमा अवरोध गर्ने वा रोग फैलाउने गतिविधिमा संलग्न हुनेलाई कारबाही गर्ने ।
05:57
गीता चौधरी
यी विधेयक यसरी चाहिँ यो विधेयकले रोगको नियन्त्रणको सम्पूर्ण चक्रलाई नै कानुन आधार दिन खोजिराखेको छ । र सङ्घ, प्रदेश र स्थानीय तहबिच समन्वय तथा सूचना आदान प्रदानसहित चेनअफ कमाण्डमा परिचालन भई रोग नियन्त्रणका कार्यहरू कार्यान्वयन गर्ने मुख्य आधार पनि हुने छ र विशेष गरेर सङ्क्रामक पशु रोग कुनै सीमा पालिका वा प्रशासनिक तह हेरेर पनि फैलिँदैन ।
06:21
गीता चौधरी
एउटा स्थान वा किसानको गोठ वा फर्मबाट सुरु भएको रोग केही दिनमै गाउँ, नगर, जिल्ला, प्रदेश हुँदै देशभर फैलिन सक्छ । त्यसैले रोग नियन्त्रणका लागि हाम्रो कानुन पनि त्यही गतिमा काम गर्न सक्ने हुनुपर्छ ।
06:34
गीता चौधरी
प्रस्तावित विधेयकले संघीय नेपालको वास्तविकता आत्मसात गर्दै सङ्घ, प्रदेश र स्थानीय तहको भूमिका स्पष्ट गर्ने वैज्ञानिक आधारमा नियन्त्रण कार्यलाई बलियो बनाउने किसानलाई राहत तथा क्षतिपूर्तिको सुरक्षा दिने र रोग नियन्त्रणमा कानुनी आधारहरू सुनिश्चित गर्ने उद्देश्य राखेको छ । माननीय सदस्यज्यूहरूले जुन हिसाबमा केही प्रश्न पनि सोध्नुभाको थियो ।
06:54
गीता चौधरी
त्यसमा चाहिँ विशेष गरी ९१ दिन किन भन्ने कुरामा चाहिँ हाम्रो डब्लुटिओमा चाहिँ नोटिफाइ गर्नुपर्ने एक्ट भएको कारणले चाहिँ यसलाई चाहिँ ९१ दिन राखिएको छ । त्यसै गरेर हामीले चाहिँ यो खाद्य सुरक्षाको कन्टेक्टमा चाहिँ छुर्पी र क्वारेन्टाइनको सटिफिकेशन पनि यसमा राखिएको छ र व्यवस्था राखेको छ ।
07:16
गीता चौधरी
हामीसँग फुड एन्ड मा डिजिजको कारणको बाबजुद पनि हामीले चाहिँ अहिले एक्स्पोर्ट गरिराखेकै नै छौं र जसमा चाहिँ राष्ट्रिय छुर्पी हेर्नुभयो भने अराउन ३४ ओटा देशमा चाहिँ गइराखेको छ । र जसले चाहिँ के छ त भन्दाखेरि हामीले आर्थिक रूपमा हेर्ने हो भने ५० बराबरको छुर्पी चाहिँ एक्सपोर्ट भइराखेको चाहिँ छ र यसले पनि के हुन्छ त भन्दाखेरि हामीले छिटोभन्दा छिटो यो रोग नियन्त्रण जुन हाम्रो यो विधेयक ल्याउन सक्यो भने यसले थप हाम्रो आर्थिक सुदृधिकरणमा रोक्ने नै छ र त्यसै गर अन्य माननीयज्यूहरूले पनि यसमा मासु निर्यातको कन्टेक्समा पनि उहाँहरूले राख्नुभएको छ ।
08:00
गीता चौधरी
त्यसैले यो विधेयक छिटोभन्दा छिटो आउन एकदमै जरुरी नै छ । त्यसै गरेर अन्य छाडा चौपायको कुरा अन्य कुरा पनि माननीय सदस्यज्यूहरूले गरिराखुभएको थियो ।
08:10
गीता चौधरी
हामी चाँडै नै पशुकल्याण विधेयकको तयारी भइराखेको पनि म चाहिँ यहाँ हजुरहरूलाई जानकारी गराउन चाहन्छु । र त्यसै गरेर चाहिँ हाम्रो मासु जाँच ऐन पनि चाँडै नै कार्यान्वयनमा गइराखेको जानकारी पनि मैले गराउन चाहन्छु ।
08:26
गीता चौधरी
त्यसर्थमा त्यो कुराहरू यहाँ नभइकन अर्को विधेयकमा पनि समेटेको जानकारी गराउन चाहन्छु । सम्माननीय सभामुख महोदय, यो विधेयक राष्ट्रिय सभाको विधायन व्यवस्थापन समितिमा माननीय सदस्यज्यूहरूले दर्ता गराउनुभएका संशोधन प्रस्तावमा विभिन्न चरणमा व्यापक छलफल भएको बेहोरा समेत यस सदनमा जानकारी गराउन चाहन्छु ।
08:43
गीता चौधरी
राष्ट्रिय सभामा पेस भएका संशोधन प्रस्ताव तथा प्रस्तावमाथि भएका छलफल र यो विधेयक थप समृद्ध र कार्यान्वयन योग्य भएको छ भन्ने विश्वास लिएको छु । मुख्य तया राष्ट्रिय सभाका माननीय सदस्यज्यूहरूले ऐनको प्रस्तावना, वन्यजन्तु सङ्क्रामक रोग नियन्त्रण प्राविधिक समन्वय समितिमा सरकारवालाहरूो सहभागिता पशु र मानवबीच सर्ने रोग एकीकृत सर्भिलेन्स प्रदेश सरकारले खोपको भण्डारण गर्नुपर्ने विषय र क्षतिपूर्ति तथा राहत कोष स्थापना जस्ता विषयमा संशोधन प्रस्ताव दर्ता गराउनु भई विधायन व्यवस्थापन समितिमा व्यापक छलफल पश्चात उक्त विषयहरूलाई विधेयकमा समावेश गरी राष्ट्रिय सभाबाट सर्वसम्मत पारित भएको बेहोरा यस सम्मानित सदनमा जानकारी गराउन चाहन्छु ।
09:40
Speaker 4
माननीय सदस्यहरू, अब यो छलफल यही समाप्त हुन्छ ।