00:01
डोलप्रसाद अर्याल
माननीय सदस्यहरू, अब विशेष समयमा बोल्नको लागि दलीय आधारमा माननीय सदस्यहरूको नाम प्राप्त हुन आएको छ । म उहाँहरूलाई समय दिन्छु ।
00:13
डोलप्रसाद अर्याल
सर्वप्रथम माननीय सदस्य अनुष्का श्रेष्ठ । समय ४ मिनेट ।
00:17
डोलप्रसाद अर्याल
त्यसपछि माननीय सदस्य मदन कृष्ण श्रेष्ठ ।
00:22
अनुष्का श्रेष्ठ
सम्माननीय सभामुख महोदय , हिजोबाट काठमाडौंमा यही आफुने अर्थात् इन्द्रजात्रा सुरु भएको छ । सेन्चुरिसदेखिन आफ्नो ज्ञान सीप परम्परा जोगाउँदै आउनुभएको मौलिक समुदाय र त्यसलाई संरक्षण गर्ने भूमिका खेल्दै आउनुभएको पब्लिक इन्स्टिच्युसन्स र आज त्यसलाई सिक्दै अगाडि बढाउँदै गरिरहेका युवा पुस्तालाई विशेष धन्यवाद दिन चाहन्छु ।
00:44
अनुष्का श्रेष्ठ
हामी अहिले अभौतिक सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षण सम्बन्धी विधेयकमा काम गरिरहँदाखेरि केही महत्त्वपूर्ण प्रश्नहरू मनमा आएका छन् । तिनै विषयमा ध्यानाकर्षण गराउँदै केही सुझाव राख्न म अनुमति चाहन्छु ।
00:56
अनुष्का श्रेष्ठ
मेरो पहिलो ध्यानाकर्षण नीति अध्यावधिक गर्नुपर्ने तर्फ रहेको छ । राष्ट्रिय संस्कृति नीति २०६७ लागु भएको १५ वर्ष भइसकेको छ ।
01:05
अनुष्का श्रेष्ठ
संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयले तयार गरेको नयाँ राष्ट्रिय संस्कृति नीति २०८१ को नयाँ मस्यौदाले पनि स्वयम् विगतमा आवश्यक कानुनी तथा संरचनागत आधार नबनिरहँदाखेरि अपेक्षित कार्यान्वयन हुन नसकेको विषय उत्थान गरेको छ । र केही महत्त्वपूर्ण नयाँ दिशाहरू पनि दिएको छ ।
01:24
अनुष्का श्रेष्ठ
जस्तै जीवित सम्पदाको पुस्तान्तरण सांस्कृतिक तथा सृजनात्मक उद्योग र प्रविधिमार्फत अभिलेखीकरण यी विषयहरू मैले पनि विगतमा उठाउँदै आइरहेकी छु । अब मन्त्रालयले नयाँ नीतिलाई छिट्टै अन्तिम रूप दिई अगाडि बढाओस् भन्ने अपेक्षा राख्दछु ।
01:38
अनुष्का श्रेष्ठ
मेरो दोस्रो ध्यानाकर्षण रहेको छ । सभामुख महोदय, नीतिलाई आजको क्षमतासँग जोड्ने ।
01:43
अनुष्का श्रेष्ठ
हामीले पुराना दस्तावेज हस्तलिखित सामग्रीहरू फोटोहरू मौखिक इतिहासदेखि नयाँ पुस्ताले सृजना गरिरहेका दस्तावेजहरूलाई पनि सुरक्षित राख्नुपर्ने छ । त्यसका लागि राष्ट्रिय अभिलेखालयजस्ता संस्थाहरू आजको आवश्यकताअनुसार मानवीय र डिजिटल कपासिटी वृद्धि हुनुपर्छ ।
02:01
अनुष्का श्रेष्ठ
संस्कृति मात्र होइन राज्यको समग्र ऐतिहासिक अभिलेख सुरक्षित गर्ने जिम्मेवारी बोकेको नेशनल अर्काइभ्सको आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्न सक्ने हिसाबले ब्यानर हामीले सुनिश्चित गर्नै पर्छ । मेरो तेस्रो ध्यानाकर्षण रहेको छ ।
02:14
अनुष्का श्रेष्ठ
सभामुख महोदय कार्यान्वयनको लागि बलियो संरचना हुन त संस्कृति, स्वभावले नै पनि एउटा निकाय अथवा तहमा मात्र सीमित हुने विषय पक्कै होइन । यो समुदायदेखि सबै सबै सबै तहको संस्थासम्म फैलिएको एउटा विषय हो ।
02:30
अनुष्का श्रेष्ठ
तर राष्ट्रिय पहिचान सामाजिक एकता र अर्थतन्त्रसँग समेत जोडिएको यति महत्त्वपूर्ण क्षेत्रका लागि विभिन्न तहमा भइरहेका यी प्रयासहरूलाई प्रतिस्थापन गर्न होइन । अझ बलियो बनाउन राष्ट्रिय संस्कृति नीति र यसको प्राथमिकताहरूलाई कार्यान्वयन गर्न अगि बढाउन एउटा बलियो संरचना चाहिएकै छ ।
02:49
अनुष्का श्रेष्ठ
यसमा केही ग्यापहरु छन् । उदाहरणको लागि गुठि नि ।
02:52
अनुष्का श्रेष्ठ
हाम्रो सरकारले अथवा हामीले आजसम्म गुठीलाई केवल एउटा जग्गासँग जोडिएको विषयको मात्रै रूपमा हेर्दै आएको छौं । त्यो एउटा महत्त्वपूर्ण पाटो अवश्य पनि हो ।
03:01
अनुष्का श्रेष्ठ
तर त्यति मात्र होइन । गुठीसँग समुदायले गर्ने अभ्यास र सांस्कृतिक प्रणालीहरू पनि जोडिएका हुन्छन् ।
03:07
अनुष्का श्रेष्ठ
तर अहिले गुठी संस्थान सम्बन्धित भूमिसुधार मन्त्रालयमा रहेको छ । त्यसैले अब यस्ता संरचनाहरूलाई पनि रचनात्मक रूपमा पुनरावलोकन गर्ने समय आएको छ कि भनेर सुझाव दिन चाहन्छु ।
03:18
अनुष्का श्रेष्ठ
त्यसैले हामीलाई लाग्न सक्छ । हामीसँग सांस्कृतिक संस्थान पनि छ त भनेर ।
03:22
अनुष्का श्रेष्ठ
हालै आफ्नो इतिहासमा पहिलो पटक नाफा कमाएको उपलब्धि हासिल गरेकोमा म सांस्कृतिक संस्थानलाई बधाइ दिन चाहन्छु । सुशासन र कार्य सम्पादनका यी प्रयासहरू निरन्तर भनुन् भन्ने शुभकामना पनि दिन चाहन्छु ।
03:34
अनुष्का श्रेष्ठ
तर यो सँगै एउटा प्रेसिङ प्रश्न छ । जुन मैले माथि पनि उल्लेख गरेकी थिएँ कि राष्ट्रिय संस्कृति नीतिको प्राथमिकता र कार्यक्रमहरूलाई प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गराउने स्तरको समन्वयकारी भूमिका के आज यस संस्थानले निर्वाह गरिरहेको छ ।
03:48
अनुष्का श्रेष्ठ
यदि गर्न सक्छ भने देखिन् यस संस्थानलाई अझ सबलीकरण गर्नुपर्यो । र यदि नसक्ने हो भने यसको भूमिकालाई पनि संरचनालाई पनि रचनात्मक रूपमा पुनरावलोकन गर्ने समय आएको छ ।
03:58
अनुष्का श्रेष्ठ
अन्त्यमा संस्कृति नीति २०८१ लाई अब अन्तिम रूप दिँदा बलियो नीति दस्तावेज सँगै त्यसको कार्यान्वयन गर्ने संरचना जिम्मेवारी र मापनयोग्य कार्य योजना पनि आओस् भन्ने सुझाव दिँदै आउँदो आइतवार २७ सेप्टेम्बर विश्व पर्यटन दिवसको पनि शुभकामना दिँदै हाम्रो संस्कृति विश्वसामु गर्वका साथ प्रस्तुत हौं भनेरै बिदा हुन्छु । धन्यवाद ।