00:00
रुबी कुमारी
सदस्य प्रशान्त ओपरेटी. समय ४ मिनेट ।
00:02
रुबी कुमारी
त्यसपछि माननीय सदस्य गंगा लक्ष्मी अवाल ।
00:07
प्रशान्त उप्रेती
सभामुख महोदय , मानव सभ्यताको सुरुवातमा मानिसहरू एकलै बस्दथिएपछि उनीहरूले सबै आफ्ना आवश्यकताहरू आफैले पूरा गर्न सकिँदैन भन्ने भएपछि मानिसहरू समूहमा बस्न थाले । त्यसपछि समाजको निर्माण भयो ।
00:20
प्रशान्त उप्रेती
र समाजलाई एकरूपता दिन र समाजलाई निर्देशित गर्नका लागि कानुनहरू त्यति बेलादेखि बढ्न थाले । आज हामी त्यो अवस्थाबाट विकसित हुँदै हामी यो अवस्थामा आइसकेका छौं र हिजोका दिनमा त्यो कानुन निर्माण भएका र आजका दिनमा भएका कानुन निर्माणको एउटै उद्देश्य भनेको समाजलाई निर्देशित गर्न र चाहिँ मानिसलाई न्याय दिनका लाग्यो ।
00:41
प्रशान्त उप्रेती
तर सभामुख महोदय पछिल्लो समय हामी आफैले कुरा गर्दाखेरि नागरिकको कानुनप्रति धारणाका बारेमा कस्तो नागरिक हामीले निर्माण गरी राखेको अथवा वित्तमा कानुनमाथि नागरिकका धारणाहरू के हुन् भन्ने कुराको अब हामीले एकचोटि फेरि पुनर्विचार गर्नुपर्ने समय आइसकेको छ । कतिपय हामीले कुराकानीमा सुन्दाखेरि मानिसहरू केही भन्यौं भने कानुनी झमेलामा नपर्ने भनेर भन्दछ भने चाहिँ मानिसले कानुनलाई झमेलाका रूपमा चाहिँ बुझिराखेको अवस्था छ ।
01:07
प्रशान्त उप्रेती
मानिसले कानुनलाई चाहिँ अप्ठ्याराका रूपमा बुझिराखेको छ । जब कि कानुनले मानिसलाई सहजता प्रदान गर्नुपर्ने हो र यस्तो अवस्थाको किन निर्माण भइराखेको छ भने हामीले सामाजिक अवस्था व्यवहारिकता र चाहिँ समाजको अवस्था र हाम्रा चाहिँ नागरिकहरूका चाना अनुरूप छ त्यस अनुरूप खालका कानुनको निर्माण नगरेका कार्यले गर्दाखेरि यस्तो खालको समस्याहरू देखिराखेको छ ।
01:28
प्रशान्त उप्रेती
जस्तो हामीले बनाइराखेका कानुनको किन पनि तालमेल कतिपय ठाउँमा विद्यमान कानुनहरूको तालमेल देखिँदैन भने सामाजिक व्यवहार सुधार ऐन २०३३ को दफा ७ मा जन्ती जाँदाखेरि ५१ जाना भन्दा बढी जन्ती लान नपाउने भनेर भनिएको छ । तर पूर्व राष्ट्रपति दोय का छोरा छोरीको विवाहमा गएका जन्तीका सङ्ख्या गर्नु हामीले र संविधानको धारा १ ले पनि के भन्छ भने राष्ट्रपतिले संविधानको पालना र संरक्षण गर्ने राष्ट्रपतिको प्रमुख कर्तव्य हुने छ भनेर भनेको छ ।
01:56
प्रशान्त उप्रेती
भने सि यसरी व्यवहारिकतामा नआउने पालनामा नआउने कानुनहरूको निर्माणमा राज्यले लगानी गरेर गरिराखेको सम्पत्तिहरू र समयको हिसाब हुनुपर्छ कि पर्दैन । त्यसकारणले गर्दाखेरि मा जबसम्म कानुनको उपत्यकताकतिखेर हुन्छ भने धेरै भन्दा धेरै मानिसहरूले यसको पालना गर्यो भने यसको उपदयता हुन्छ ।
02:14
प्रशान्त उप्रेती
होइन भने त्यो कानुन बन्नुको कुनै अर्थ रहँदैन । भनेपछि मानिसले एउटा सामान्य एउटा बिजुलीको पोल सार्नका लागि मानिसले दर्जनो कागज बुझाउनुपर्दछ ।
02:23
प्रशान्त उप्रेती
भनेपछि हामीले लेराइ राखेको कानुन त झन् असहजता पैदा गरिराखेको छ । तपाईंको त्यो कुर्सीमा बस्ने त्यो हाकिमको तजबिजी अनुसारले उसले निर्णय गर्न पाउँदैन भने तपाईंको चाहिँ सबै ऐन कानुन नियमावलीका रूपमा चाहिँ जाने हो भने त्यो कुर्सीमा त रोबट राख्दियौं हाम्रा ऐन, नियम चाहिँ तपाईंको निर्देशिका नियमावलीहरू फिट गरेर चिप्स राख्द्यौं ।
02:42
प्रशान्त उप्रेती
तपाईको व्यवहारिकता र त कम्तीमा त्यो कुर्सीमा बस्नेले त्यत्रो लोकसेवा दिएर आएको आइक्यु सोधेको चाहिँ सामाजिक बुझेको मान्छेलाई राखिराख्या छौं भने उसको तजबिजीको चाहिँ त्यहाँ प्रयोग हुनुपर्छ कि बढ्दैन । त्यसकारणले गर्दाखेरि हामीले अब चाहिँ कानुनको उपलब्धिहरू कति कानुन बन्यो भन्नेमा भन्दा पनि यसका उपलब्धिहरू चाहिँ यसले मानिसका जीवनमा कति प्रभाव परे भन्ने कसिमा चाहिँ के हुनुपर्छ भने यसको मापन हुनुपर्दछ ।
03:04
प्रशान्त उप्रेती
हामीले कानुन निर्माण मात्र होइन । त्यसपछिको पोस्ट लेजिस्लेटिभ स्टिकको पनि कुरा गर्नुपर्यो ।
03:09
प्रशान्त उप्रेती
त्यसलाई चाहिँ कतिपय कानुनहरूले काम गरिराखेको छ कि छैन भनेर बेलाबेलामा अडिट गरिराख्नुपर्यो हेरिराख्नुपर्ो । अनि मात्र के हो भने कानुनको बढी उपयोगिता हुन्छ ।
03:18
प्रशान्त उप्रेती
सदनकै सन्दर्भमा हामीले एकै दिनमा तीन तीनटा विधेयकमाथि छलफल गरिराखेका छौं । ७२ घण्टामा तीनटा विधेयकमाथि चाहिँ तपाईंको संशोधन हाल्नुपर्ने छ ।
03:25
प्रशान्त उप्रेती
हामी चाहिँ दौड धुप गरेर चाहिँ त्यसका समक्षसँगका मानिसहरूसँग भेटिराखेका छौं । कुरा गरिराखेको छ ।
03:31
प्रशान्त उप्रेती
संशोधनका लागि कुरा गरिराखेका छौं । तर नागरिकहरूले त्यो रूपमा चाहिँ बुझि राख्नुभएको छ कि छैन ।
03:36
प्रशान्त उप्रेती
उहाँहरूले चाहिँ हामी साँच्चिकै कानुन बनाउनमा चाहिँ ब्यस्त छौं कि छैनौं भन्ने कुराको उहाँहरूलाई अझै पनि सम्झे चाहिँ किन भन्दाखेरि उहाँहरूको चाहिँ आवश्यकतासँग हामीले लैराइराखेको चाहिँ विधेयकहरू तालमेल मिलेको छैन । मान्छे मध्यवर्तीका समस्यामा लामो समयदेखि जुधिराखेको छ ।
03:51
प्रशान्त उप्रेती
हाम्रा खानेहरू चाहिँ त्यसपछि हाम्रा प्राकृतिक स्रोतहरू कसरी प्रयोग हुने सन्दर्भमा चाहिँ लामो छलफल सरिराखेको छ । जेन्जको चाहिँ जनस्वास्थ्य ऐनको चाहिँ कुनै एउटा उसले गरेर बाहिर उपचार गर्न नपाउने अवस्था छ ।
04:02
प्रशान्त उप्रेती
त्यो कारणले गर्दाखेरि ऐनहरू चाहिँ व्यवहारिकता र यसलाई चाहिँ पुनःसंशोधन गर्नुपर्छ ।